ABD Senatosu Adalet Komisyonu Başkanı Dick Durbin ve Illinois Senatörü Tammy Duckworth, Salı günü yaptıkları ortak açıklamayla Chicago Başsavcı Vekili Andrew Boutros'un derhal istifa etmesini talep etti. İki senatör, Boutros'un yönetimindeki federal savcılık ofisinin, “Broadview Six” olarak bilinen ve mahkemece usulsüzlük nedeniyle düşürülen bir davayla birlikte derin bir işlev bozukluğu ve etik ihlaller sarmalına saplandığını savundu. Demokrat senatörler, Boutros'un ofisinin federal adaleti sağlamaktan aciz olduğunu belirterek, “Bu ofis, siyasi baskılar ve yetersiz yönetim nedeniyle güvenilirliğini yitirmiştir. Andrew Boutros'un görevi bırakması, adaletin yeniden tesis edilmesi için ilk adım olacaktır” ifadelerini kullandı.
Broadview Six Davası ve Yargıdaki Çatlak
“Broadview Six” davası, 2023 yılında Chicago'nun Broadview banliyösünde bir grup polis memurunun, bir şüphelinin ölümüne neden olduğu iddiasıyla açılmıştı. Ancak federal yargıç, savcılığın delil paylaşımında bulunmadığı ve tanık ifadelerini manipüle ettiği gerekçesiyle davayı reddetti. Kararın ardından Boutros'un ofisi, “usule uygun hareket ettik” dese de mahkeme kayıtları, savcıların kilit bir tanığa baskı yaptığını ve DNA raporlarını gizlediğini ortaya koydu. Olay, hem Illinois eyaletinde hem de Washington'da büyük yankı uyandırdı. Durbin ve Duckworth'ün çağrısından önce de Amerika Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) ve Chicago Barosu, Boutros'a yönelik gensoru talebinde bulunmuştu.
Chicago Federal Savcılığı, son yıllarda bir dizi etik skandalla sarsıldı. 2022'de eski bir savcı, rüşvet aldığı gerekçesiyle soruşturma geçirmiş, geçtiğimiz ay ise bir başka savcı, suçlulara bilgi sızdırdığı suçlamasıyla açığa alınmıştı. Boutros ise 2023 başında geçici olarak atandığı bu görevde, ofisi yeniden yapılandırmak yerine mevcut sorunları derinleştirmekle suçlanıyor. Senato Adalet Komisyonu'nun yayınladığı raporda, ofisteki personel devir hızının yüzde 40'a ulaştığı ve birçok deneyimli savcının “zehirli çalışma ortamı” nedeniyle istifa ettiği belirtildi.
Siyasi Yansımalar ve Federal Yargının Geleceği
Durbin ve Duckworth'ün istifa çağrısı, özellikle Kasım 2024'teki başkanlık seçimleri öncesinde Demokrat Parti içindeki adalet vurgusunu artırıyor. Boutros'un selefi John Lausch, Trump döneminde atanmış bir Cumhuriyetçi savcıydı ve Biden yönetimi tarafından görevden alınmıştı. Boutros'un da Cumhuriyetçi bağlantılı olması, bu çağrının siyasi boyutunu güçlendiriyor. Chicago Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden Prof. Geoffrey Stone, “Bu durum, federal savcılıkların bağımsızlığına yönelik bir güven krizine işaret ediyor. Eğer Senato harekete geçmezse, benzer skandallar başka şehirlerde de yaşanabilir” dedi.
Adalet Bakanlığı ise konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak isminin açıklanmasını istemeyen bir bakanlık yetkilisi, “İç soruşturma devam ediyor. Boutros'un istifası zorunlu değil, ancak ofisin yeniden yapılandırılması kaçınılmaz” dedi. Öte yandan Chicago Belediye Başkanı Brandon Johnson da skandalın ardından federal savcılıkla iş birliğini gözden geçireceklerini duyurdu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD federal yargı sisteminde yaşanan bir güven krizini yansıtsa da Türkiye için doğrudan bir yansıması bulunmuyor. Ancak ABD'de adalet mekanizmalarındaki bu tür skandallar, küresel çapta yargı bağımsızlığına yönelik tartışmaları yeniden alevlendiriyor. Türkiye'nin ABD ile olan adli iş birliği (örneğin iade talepleri) bu tür olaylardan dolaylı olarak etkilenebilir; zira güvenilir bir ABD federal yargısı, uluslararası hukuki süreçlerde istikrar sağlar. Ayrıca, Türk kamuoyunda benzer yargı tartışmaları yaşandığında, bu tür örnekler karşılaştırmalı analizler için referans oluşturabilir. Ancak mevcut durum itibarıyla Türkiye'ye somut bir etkisi öngörülmemektedir.
