Dünyanın ikinci büyük şirketi Google'ın ana kuruluşu Alphabet, bir yıl önce yapay zeka yatırımlarıyla yatırımcıları coştururken, şimdi aynı rüzgarı arkasında bulamıyor. Şirket, 2023'teki çıkışının ardından 2024'ün ilk çeyreğinde Nasdaq 100 endeksinin gerisinde kaldı. Piyasa değeri 1,7 trilyon dolar olan dev, yapay zeka yarışında Microsoft ve OpenAI karşısında ivme kaybetti. Alphabet'in hisseleri yılbaşından bu yana yüzde 12 artarken, Nasdaq 100 aynı dönemde yüzde 16 yükseldi. Bu fark, yatırımcıların yapay zeka alanında yeni favoriler aradığını gösteriyor.
Yapay Zeka Ticaretinde Dönüşüm
Google, 2023'te Gemini modeliyle büyük ses getirmişti. Ancak Microsoft'un OpenAI'a yaptığı milyarlarca dolarlık yatırım ve ChatGPT'nin hızla yaygınlaşması, dengeleri değiştirdi. Alphabet'in bulut bilişim gelirleri yüzde 28 artarak 9,2 milyar dolara ulaşsa da, yapay zeka alanındaki rekabette geri planda kaldı. Şirketin arama motoru reklam gelirleri de geçen yıla göre yüzde 13 artışla 46,4 milyar dolar oldu, ancak bu büyüme oranı analist beklentilerinin altında kaldı.
Yatırımcılar artık yapay zekayı tek bir şirket üzerinden değil, tüm ekosistemi kapsayan bir portföy olarak değerlendiriyor. Nvidia gibi çip üreticileri, Palantir gibi yazılım firmaları ve hatta enerji şirketleri yapay zeka ticaretinden pay alıyor. Google'ın bu genişlemeden yeterince faydalanamaması, hisse senedi performansına yansıdı. Öte yandan Alphabet'in yapay zeka araştırma laboratuvarı DeepMind, hâlâ en yetenekli ekiplere sahip olsa da, bu yeteneğin ticarileştirilmesi konusunda Microsoft kadar başarılı olamadı.
Küresel Piyasalarda Yeni Denge
Google'ın yaşadığı bu dönüşüm, aslında teknoloji sektörünün olgunlaşma sürecinin bir parçası. 2000'li yılların başında internet reklamcılığıyla büyüyen dev, şimdi yapay zeka çağında yol ayrımında. Alphabet'in CEO'su Sundar Pichai, şirketin yapay zekaya uzun vadeli yatırım yapacağını ve 100 milyar doları aşan nakit rezerviyle bu dönüşümü yönetebileceğini söylüyor. Ancak piyasalar kısa vadeli kazançlara odaklanmış durumda.
Bu durum sadece Google'ı değil, tüm teknoloji devlerini etkiliyor. Amazon, Meta ve Apple da yapay zeka yatırımlarını artırıyor. Ancak Google'ın arama motoru tekelinin sürmesi, şirketin uzun vadede hala güçlü bir oyuncu olacağını gösteriyor. Özellikle Android işletim sistemi ve YouTube gibi platformlar, Alphabet'e sürekli nakit akışı sağlıyor. Yine de yatırımcılar, yapay zeka alanında bir sonraki büyük atılımı bekliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Google'ın yapay zeka yarışında gerilemesi, Türkiye'deki teknoloji şirketleri ve yatırımcılar için iki ders barındırıyor. Birincisi, yapay zeka alanında rekabetin hızla arttığı ve liderliğin kolayca kaybedilebildiği. Türkiye'nin milli yapay zeka stratejisi kapsamında yerli modeller geliştirmesi, ancak küresel ekosisteme entegre olmadan başarılı olamayacağı görülüyor. İkincisi, Google'ın Türkiye'deki dijital reklam pazarındaki hakimiyeti (yaklaşık yüzde 60 pazar payı) sorgulanabilir. Yerli alternatiflerin gelişmesi, ekonomik bağımsızlık açısından önem taşıyor. Ayrıca Türk şirketler, yapay zeka yatırımlarını sadece donanım ve yazılıma değil, veri altyapısına da yönlendirmeli. Google'ın bulut hizmetleri Türkiye'de yaygın kullanılıyor; ancak yerel veri merkezlerinin artması, veri güvenliği ve egemenliği açısından kritik.
