Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün (Transparency International) yayımladığı 2022 Yolsuzluk Algı Endeksi (CPI), Dünya Kupası’na katılan ülkeler arasında yolsuzluk algısı açısından büyük farklılıklar olduğunu ortaya koyuyor. Endeks, 0’dan (çok yolsuz) 100’e (temiz) kadar bir skala ile ülkeleri sıralarken, turnuvaya katılan 32 takımın ev sahibi ülkelerinin ortalama puanı 44 olarak hesaplandı. Bu, küresel ortalama olan 43’ün hemen üzerinde. Ancak ülkeler arasındaki uçurum dikkat çekiyor: Danimarka 90 puanla listenin zirvesinde yer alırken, ev sahibi Katar sadece 58 puan alabildi.
Turnuvanın En Temiz ve En Yolsuz Ülkeleri
Endekse göre Dünya Kupası’na katılan ülkeler arasında en yüksek puanı alan Danimarka’yı, 88 puanla Finlandiya, 87 puanla Yeni Zelanda ve 85 puanla İsveç takip etti. Bu ülkeler, şeffaflık ve hesap verebilirlik konusunda dünya standartlarının üzerinde bir performans sergiliyor. Öte yandan, listenin en altında 16 puanla Irak, 18 puanla Nijerya ve 20 puanla Kamerun yer alıyor. Bu ülkeler, yolsuzluğun kamu hizmetlerine erişimden yatırım ortamına kadar birçok alanda ciddi sorunlara yol açtığı ülkeler olarak öne çıkıyor.
Avrupa ülkeleri genel olarak yüksek puan alırken, Güney Amerika takımlarından Uruguay (74), Arjantin (52) ve Brezilya (38) orta sıralarda kaldı. Asya ve Afrika ülkeleri ise endeksin alt sıralarında yoğunlaştı. Örneğin Suudi Arabistan 46, İran 42, Tunus 40 puan alırken, Katar’ın 58 puanı bölge ortalamasının üzerinde kabul ediliyor.
Yolsuzluk Algısı ve Futbolun Küresel Yüzü
Dünya Kupası gibi dev bir organizasyon, yalnızca sporun değil, aynı zamanda ev sahibi ülkelerin imajının da vitrini niteliğinde. Katar’ın 58 puanı, ülkenin son yıllarda yolsuzlukla mücadele konusunda attığı adımlara rağmen hâlâ şeffaflık konusunda eleştirildiğini gösteriyor. Özellikle işçi hakları ve inşaat projelerindeki usulsüzlükler, Katar’ın 2022 Dünya Kupası hazırlıkları sırasında sıkça gündeme gelmişti. Benzer şekilde, Rusya’nın 2018 Dünya Kupası ev sahipliği sırasında yolsuzluk iddialarıyla karşılaştığı hatırlanırsa, bu tür endeksler uluslararası spor organizasyonlarının politik ve ekonomik boyutunu da gözler önüne seriyor.
Transparency International, yolsuzluk algısının sadece bir ülkenin itibarını değil, aynı zamanda yabancı yatırım kararlarını ve turizm potansiyelini de etkilediğini vurguluyor. Dünya Kupası gibi küresel bir etkinliğe ev sahipliği yapmak, ülkelerin şeffaflık ve hesap verebilirlik konusunda attığı adımları dünyaya gösterme fırsatı sunarken, aynı zamanda zayıf noktalarının da uluslararası kamuoyu tarafından mercek altına alınmasına neden oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, CPI’da 2022 yılında 36 puan alarak 180 ülke arasında 101. sırada yer aldı. Bu skor, Dünya Kupası’na katılan ülkelerin ortalaması olan 44’ün altında kalmakla birlikte, Türkiye’nin yolsuzlukla mücadelede kat etmesi gereken mesafeyi gösteriyor. Ancak Türkiye’nin bir Dünya Kupası ev sahibi olmaması, doğrudan bir karşılaştırmayı zorlaştırıyor. Yine de, Türkiye’nin özellikle inşaat ve enerji sektörlerinde yaşanan yolsuzluk iddiaları, şeffaflık endekslerinde düşük puan almasına neden oluyor. Bu durum, uluslararası yatırımcıların Türkiye’ye olan güvenini sarsarken, ülkenin küresel rekabet gücünü de olumsuz etkiliyor. Türkiye’nin yolsuzluk algısını iyileştirmek için atacağı adımlar, yalnızca spor organizasyonları değil, genel ekonomik ve diplomatik ilişkiler açısından da kritik önem taşıyor.
