Dünya Bankası, Venezuela'yı Ağustos 2024'te vuran iki büyük depremin toplamda 19.6 milyar dolar fiziksel hasara yol açtığını bildirdi. Raporda, hasarın yüzde 47'sinin konut binalarında yoğunlaştığı, ayrıca enerji, ulaşım ve su altyapısının da ciddi şekilde etkilendiği belirtildi. Depremlerde resmî rakamlara göre en az 15 kişi hayatını kaybetti, yüzlerce kişi yaralandı ve on binlerce bina kullanılamaz hale geldi. Dünya Bankası, hasar tespit çalışmalarının Venezuela hükümetiyle işbirliği içinde yürütüldüğünü ve kurtarma ile yeniden inşa için uluslararası desteğin kritik olduğunu vurguladı.
Depremlerin Büyüklüğü ve Hasarın Boyutu
2024 yılının Ağustos ayında Venezuela'nın kuzey kıyılarını vuran 7.0 ve 6.5 büyüklüğündeki iki deprem, ülkenin en yoğun nüfuslu bölgelerinden biri olan Karakas ve çevresinde büyük yıkıma neden oldu. Dünya Bankası'nın Küresel Hasar Veri Tabanı'na dayandırdığı rapora göre, toplam fiziksel hasarın 19.6 milyar dolar olduğu hesaplanırken; bunun yanında ekonomik kayıplar (üretim durması, iş kaybı vb.) hesaba katıldığında toplam maliyetin 25 milyar doları aşabileceği tahmin ediliyor. Raporda, hasarın en büyük payını yüzde 47 ile konut binaları alırken, yüzde 23 ile ulaştırma altyapısı (yollar, köprüler, limanlar), yüzde 18 ile enerji ve su şebekeleri, yüzde 12 ile de eğitim ve sağlık tesisleri takip ediyor.
Özellikle Karakas'ın tarihi semtlerindeki eski binalar ve kırsal alandaki gayriresmî yerleşimler büyük hasar gördü. Depremler ayrıca ülkenin en büyük petrol rafinerilerinden biri olan Amuay Rafinerisi'nde küçük çaplı hasara yol açtı, ancak yangın önlenebildi. Venezuela hükümeti, Dünya Bankası'nın raporunu temel alarak uluslararası yardım çağrısı yaparken, Birleşmiş Milletler de acil durum fonlarından 15 milyon dolar tahsis ettiğini duyurdu.
Zaten Kırılgan Olan Ekonomiye Yeni Darbe
Venezuela, yaklaşık on yıldır süren derin bir ekonomik krizle boğuşuyor. Hiperenflasyon, petrol gelirlerindeki düşüş ve uluslararası yaptırımlar nedeniyle zaten ciddi bir altyapı yatırımı açığı bulunan ülkede, depremlerin vurduğu bölgelerdeki yeniden inşa çalışmaları için kaynak sıkıntısı yaşanıyor. Dünya Bankası, yeniden inşa maliyetinin en az 12 milyar dolar olacağını, ancak Venezuela'nın bunu karşılayacak mali kaynağının bulunmadığını belirtiyor. Bu nedenle, uluslararası kreditörler ve yardım kuruluşlarıyla işbirliği yapılması gerekiyor.
Depremlerin etkisi sadece fiziksel hasarla sınırlı kalmadı; halihazırda kronikleşen elektrik kesintileri ve su sıkıntısı, hasar gören altyapı nedeniyle daha da derinleşti. Birçok bölgede okullar eğitime ara vermek zorunda kalırken, sağlık tesislerinin hasar görmesi salgın hastalık riskini artırıyor. Raporda ayrıca, konut hasarının toplam konut stokunun yüzde 8'ini etkilediği ve bu durumun halihazırda yüksek olan evsizlik oranını daha da tırmandırdığı vurgulandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Venezuela'daki depremler, Türkiye için doğrudan bir dış politika meselesi olmasa da, özellikle insani yardım ve yeniden inşa alanında işbirliği fırsatı sunabilir. Türkiye, 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından kazandığı afet yönetimi deneyimini Venezuela'ya aktarabilir; ayrıca Türk müteahhitlik firmaları yeniden inşa sürecinde yer alabilir. Bununla birlikte, Venezuela'nın içinde bulunduğu ekonomik kriz ve uluslararası yaptırımlar, bu tür bir işbirliğini zorlaştırabilir. Bölgesel olarak, depremin petrol arzına kısa vadeli etkileri küresel enerji piyasalarında dalgalanmaya neden olmuş, ancak Venezuela'nın üretim kapasitesinin zaten düşük olması nedeniyle bu etki sınırlı kalmıştır. Türkiye'nin Venezuela ile ikili ticaretinin sınırlı olması, depremin ülke ekonomisine doğrudan bir yansımasını engellemektedir.
