Duke Energy Corp. CEO'su, yapay zeka (AI) veri merkezlerinin yükselişi ve ekonominin genel elektrifikasyonu sayesinde elektrik talebinin önümüzdeki yıllarda tarihsel ortalamanın 10 katı hızla büyüyeceğini tahmin ediyor. Şirketin baş yöneticisi Lynn Good, Perşembe günü yaptığı açıklamada, ABD'nin en büyük elektrik şirketlerinden birinin başında bulunduğu Duke Energy'nin, talepteki bu patlamayı karşılamak için mevcut iletim altyapısını genişletme ve yeni nesil enerji üretim kapasitesi ekleme planlarını hızlandırdığını söyledi. Good, AI veri merkezlerinin enerji yoğun hesaplama ihtiyaçlarının yanı sıra, elektrikli araçlar, ısı pompaları ve endüstriyel elektrifikasyonun da talep artışında başlıca itici güçler olduğunu vurguladı.
Gelişmenin arka planı
Duke Energy, Amerika Birleşik Devletleri'nin güneydoğusunda ve Ortabatı'da 8,2 milyondan fazla müşteriye hizmet veriyor. Şirket, 2023 yılında 29,1 milyar dolar gelir elde etmişti. Good'un açıklamaları, şirketin üç aylık kazanç raporu sonrasında yatırımcılarla yapılan telekonferans sırasında geldi. Good, "AI veri merkezleri ve ekonominin elektrifikasyonu olmak üzere iki mega trend, tarihte görülmemiş bir elektrik talebi büyümesi yaratıyor. Önümüzdeki 10 yıl içinde talebin, geçtiğimiz on yıllardaki büyüme hızımızın yaklaşık 10 katı artacağını öngörüyoruz," dedi. Bu projeksiyon, Duke Energy'nin daha önce yayınladığı 15 yıllık sermaye harcama planını yukarı yönlü revize etmesine yol açtı. Şirket, 2025-2029 dönemi için 83 milyar dolarlık yatırım planını açıkladı; bu, önceki plana kıyasla 8 milyar dolar daha yüksek. Yatırımların büyük kısmı, enerji nakil hatları, doğal gaz santralleri, yenilenebilir enerji kaynakları ve enerji depolama tesislerine gidecek. Özellikle, AI veri merkezlerinin taleplerini karşılamak için sıfır karbonlu enerji kaynaklarına (nükleer ve yenilenebilir) ve doğal gaz jeneratörlerine yatırım yapılması planlanıyor.
ABD genelinde, AI veri merkezlerinin enerji tüketimi hızla artıyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, veri merkezleri küresel elektrik talebinin yaklaşık yüzde 1-2'sini oluşturuyor ve bu oranın 2030'a kadar yüzde 4'e çıkması bekleniyor. AI odaklı veri merkezleri, geleneksel veri merkezlerine kıyasla 3-5 kat daha fazla enerji tüketiyor. Good, Duke Energy'nin hizmet verdiği bölgelerde (Virginia, Kuzey ve Güney Karolina, Florida, Ohio, Indiana ve Kentucky) birçok teknoloji şirketinin AI veri merkezi inşası için başvuruda bulunduğunu belirtti. Amazon, Google, Microsoft ve Meta gibi şirketler, AI altyapılarını genişletmek için bu bölgelerde arazi satın alıyor veya kiralıyor. Good, her bir veri merkezinin birkaç yüz megavattan gigavat seviyelerine kadar enerji talep edebileceğini ve bu yükün mevcut şebeke kapasitesini zorladığını ifade etti.
Bölgesel veya küresel boyut
Duke Energy'nin bu öngörüsü, yalnızca ABD enerji sektörü için değil, aynı zamanda küresel enerji piyasaları için de önemli sinyaller taşıyor. AI ve elektrifikasyon trendleri, dünya genelinde elektrik talebini artırırken, bu durum enerji arz güvenliği, karbon emisyonları ve elektrik fiyatları üzerinde belirleyici olacak. Özellikle gelişmiş ülkelerde, AI veri merkezleri ve elektrikli araç altyapısına yapılan yatırımlar, fosil yakıt kullanımının azaltılması hedefleriyle çelişebilir. Duke Energy gibi şirketler, talebi karşılamak için yenilenebilir enerji kaynaklarının yanı sıra doğal gaz gibi geçiş yakıtlarına da yöneliyor. Good, "Net sıfır emisyon hedefimize ulaşırken, güvenilirliği ve uygun fiyatlı enerjiyi sürdürmek için doğal gazın önemli bir rol oynayacağını düşünüyoruz," dedi. Bu denge, birçok enerji şirketinin karşı karşıya olduğu bir ikilem: Temiz enerji hedefleri ile artan talep arasında bir orta yol bulmak.
Küresel ölçekte, AI veri merkezlerinin enerji talebi, özellikle Çin, AB ve Hindistan'da da hızla artıyor. Çin, dünyanın en büyük AI veri merkezi pazarına sahip ve ülkenin elektrik talebi, AI ve 5G altyapısı nedeniyle 2023'te yüzde 6,7 büyüdü. Avrupa'da ise Avrupa Birliği, veri merkezlerinin enerji verimliliğini artırmaya yönelik düzenlemeler üzerinde çalışıyor. Bu gelişmeler, doğal gaz ve yenilenebilir enerji teknolojileri ihracatçıları için yeni fırsatlar yaratırken, enerji ithalatına bağımlı ülkeleri daha kırılgan hale getirebilir. Duke Energy'nin yatırım planı, bu küresel eğilimin bir yansıması olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, küresel enerji talebindeki dönüşümün bir göstergesi olarak Türkiye için stratejik önem taşıyor. Türkiye, AI veri merkezi yatırımları için coğrafi konumu ve nispeten düşük enerji maliyetleriyle cazip bir merkez olma potansiyeline sahip. Ancak, artan küresel talep, enerji ithalatçısı bir ülke olarak Türkiye'nin enerji arz güvenliği ve dış açık üzerinde baskı yaratabilir. Türkiye'nin yenilenebilir enerji kaynaklarını (özellikle güneş ve rüzgar) ve nükleer enerjiyi (Akkuyu NGS) devreye alarak enerji bağımsızlığını artırması, bu eğilime uyum sağlamada kritik. Ayrıca, Türkiye'nin yerli AI ve yazılım şirketlerinin veri merkezi ihtiyaçlarını karşılayacak altyapıyı geliştirmesi, hem ekonomik büyümeye hem de teknolojik dönüşüme katkıda bulunabilir.
