Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), 21 Haziran'dan bu yana Avrupa'yı etkisi altına alan rekor sıcak hava dalgasıyla bağlantılı olarak 1.300'den fazla aşırı ölüm kaydedildiğini duyurdu. Pazar günü yapılan açıklamada, özellikle Fransa'da beklenenden yaklaşık 1.000 daha fazla ölüm meydana geldiği belirtildi. DSÖ'nün Avrupa Bölge Direktörü Dr. Hans Kluge, "Aşırı sıcaklıklar, özellikle yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için ölümcül olabilir. İklim değişikliği bu tür olayların sıklığını ve şiddetini artırıyor" ifadelerini kullandı. Sıcak hava dalgası, İspanya, Portekiz, İtalya ve Yunanistan gibi ülkelerde de ciddi sağlık sorunlarına yol açtı.
Rekor sıcaklıklar ve sağlık üzerindeki etkileri
Avrupa'da bu yaz etkili olan sıcak hava dalgası, birçok ülkede termometrelerin tarihi zirvelere ulaşmasına neden oldu. Birleşik Krallık'ta ilk kez 40 santigrat derecenin üzerinde sıcaklık ölçülürken, Fransa'da bazı bölgelerde 42 dereceye varan sıcaklıklar kaydedildi. DSÖ verilerine göre, sıcak çarpması, kalp krizi ve solunum yolu hastalıkları gibi nedenlerle ölümler arttı. Sağlık yetkilileri, özellikle yalnız yaşayan yaşlılar ve açık havada çalışan işçiler için riskin daha yüksek olduğunu vurguluyor. Avrupa genelinde hastaneler, acil servislere başvurulardaki artışla başa çıkmakta zorlanıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: İklim değişikliği uyarıları
Uzmanlar, bu tür aşırı hava olaylarının iklim değişikliğiyle bağlantılı olarak daha sık yaşanacağı konusunda uyarıyor. Avrupa Çevre Ajansı verilerine göre, kıta genelinde sıcak hava dalgaları 1980'lerden bu yana üç katına çıktı. 2003 yılında Avrupa'yı vuran sıcak hava dalgası 70.000'den fazla kişinin ölümüne yol açmıştı. DSÖ, üye ülkeleri ısı dalgası eylem planları oluşturmaya ve sağlık sistemlerini iklim değişikliğine uyum sağlayacak şekilde güçlendirmeye çağırıyor. Açıklamada, erken uyarı sistemleri, yeşil alanların artırılması ve halkın bilinçlendirilmesi gibi önlemlerin hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Akdeniz iklim kuşağında yer alması nedeniyle sıcak hava dalgalarına karşı hassas bir coğrafyaya sahiptir. Son yıllarda özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde sıcaklık rekorları kırılırken, orman yangınları ve tarımsal üretimde kayıplar yaşanmaktadır. Türkiye'nin DSÖ'nün uyarıları doğrultusunda, özellikle yaşlı nüfus ve kronik hastalar için erken uyarı sistemleri ve sağlık altyapısını güçlendirmesi önem taşımaktadır. Ayrıca iklim değişikliğine uyum politikaları kapsamında şehirlerde yeşil alanların artırılması ve enerji verimliliği gibi adımlar atılmalıdır. Türkiye'nin bu alandaki deneyimleri, diğer Akdeniz ülkeleriyle iş birliğini de beraberinde getirebilir.
