Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde (DRC) devam eden Ebola salgını, sağlık çalışanlarının ve yetkililerinin uyarılarına rağmen hızla yayılmaya devam ediyor. Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (Africa CDC) Başkanı Dr. John Nkengasong, 16 Haziran'da yaptığı açıklamada, on binlerce kişinin Ebola hastalarıyla temas etmiş olabileceğini ancak bu kişilerin büyük bir kısmının izlenemediğini belirtti. Bu durum, salgının kontrol altına alınmasını neredeyse imkansız hale getiriyor ve DRC'nin şimdiye kadar yaşadığı en büyük Ebola salgınına dönüşme riskini taşıyor.
Kontrolsüz Yayılma ve Artan Vakalar
DRC Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2018 Ağustos ayında başlayan ve daha çok ülkenin doğusundaki Kuzey Kivu ve Ituri eyaletlerinde yoğunlaşan salgında, toplam vaka sayısı 2.000'in üzerine çıkmış durumda. Ölü sayısı ise 1.400'ü aşmış durumda. Son haftalarda haftalık yeni vaka sayıları 100'ün üzerinde seyrediyor. Yetkililer, salgının yayılmasını engellemek için aşılama kampanyaları yürütse de, güvenlik sorunları, halkın sağlık ekiplerine duyduğu güvensizlik ve coğrafi engeller nedeniyle çalışmalar sekteye uğruyor. Dr. Nkengasong, "Temaslı takibi yapılamayan binlerce kişi var. Bu, salgının beklenmedik yerlerde patlak vermesine neden oluyor," dedi.
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ise, salgının komşu ülkelere sıçrama riskine karşı Uganda, Ruanda ve Güney Sudan'da hazırlıkları artırdı. Haziran ayında Uganda'da bir ailede üç Ebola vakası tespit edilmiş, ancak hızlı müdahale sayesinde yayılma önlenmişti. Ancak uzmanlar, DRC'deki güvensizlik ortamının virüsün sınır ötesine taşınmasını kolaylaştırdığını belirtiyor.
Küresel Sağlık Tehdidi ve Uluslararası Tepkiler
DRC'deki Ebola salgını, sadece bölgesel değil, küresel bir sağlık tehdidi olarak değerlendiriliyor. WHO, salgını uluslararası öneme sahip bir halk sağlığı acil durumu (PHEIC) olarak sınıflandırmış durumda. Ancak uluslararası fonlama ve lojistik destek yetersiz kalıyor. Afrika CDC, salgının kontrol altına alınması için 350 milyon dolara ihtiyaç olduğunu, ancak şu ana kadar sadece 100 milyon dolar toplanabildiğini açıkladı. ABD ve Avrupa Birliği'nden ek yardım çağrıları yapılırken, Çin ve Rusya'nın bölgedeki sağlık altyapısına yatırım yapma çabaları dikkat çekiyor. Uzmanlar, eğer salgın kontrol altına alınamazsa, Afrika kıtası genelinde ve hatta diğer kıtalara yayılma potansiyeli taşıdığı konusunda uyarıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin Sahra Altı Afrika ile artan ticari ve diplomatik ilişkileri Göz önüne alındığında, DRC'deki Ebola salgını dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, bölgeye insani yardım ve sağlık ekipmanı gönderme potansiyeline sahip olmakla birlikte, asıl risk sınır ötesi yayılma durumunda Türk vatandaşlarının ve Türk şirketlerinin bulunduğu komşu ülkelerde ortaya çıkabilir. Ayrıca, salgının küresel tedarik zincirlerine etkisi sınırlı olsa da, uluslararası seyahat kısıtlamaları ve sağlık krizleri Türkiye'nin Afrika açılımı stratejisini dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye'nin, DSÖ ve Afrika CDC ile işbirliği içinde bölgesel sağlık altyapısını güçlendirme çabalarına katkı sağlaması, hem insani sorumluluk hem de stratejik çıkarlar açısından önem taşımaktadır.
