İngiltere Başbakanlık Ofisi (Downing Street), Londra Borsası’nda yaşanan halka arz durgunluğunu aşmak için özel sermaye fonlarının üst düzey yöneticilerini acil toplantıya çağırdı. Hükümet yetkilileri, portföy şirketlerinin Birleşik Krallık’ta halka arz edilmesini teşvik etmeyi hedeflerken, FTSE endeksinden şirket göçünün hız kesmeden devam etmesi endişe yaratıyor.
Londra Borsası’nın kan kaybı
Downing Street’te gerçekleşen toplantıya, İngiltere’nin en büyük özel sermaye fonlarının CEO’ları ve yönetici ortakları katıldı. Toplantının ana gündem maddesi, portföy şirketlerinin halka arzlarında Londra Borsası’nı tercih etmelerini sağlamak oldu. Son yıllarda birçok İngiliz şirket, daha yüksek değerlemeler ve likidite sunan New York ya da Singapur borsalarına yönelirken, Londra’nın rekabet gücü sorgulanmaya başlandı.
2024 yılında Londra Borsası’nda sadece 23 halka arz gerçekleşirken, bu sayı 2023’te 37 idi. FTSE 100 endeksinden ise son 12 ayda 8 şirket ayrılarak yurtdışı borsalara kaydını taşıdı. Bunların arasında inşaat malzemeleri devi CRH, madencilik şirketi BHP ve biyoteknoloji firması Avast gibi önemli isimler bulunuyor. Hükümet, bu göçün durdurulması için özel sermaye fonlarının desteğini kritik görüyor.
Özel sermaye fonlarının rolü
Özel sermaye fonları, portföylerindeki şirketleri genellikle 3-7 yıl tuttuktan sonra halka arz veya satış yoluyla çıkış yapar. Halka arz kararlarında borsanın düzenleyici ortamı, işlem maliyetleri, yatırımcı tabanı ve sektörel uzmanlık gibi faktörler belirleyici oluyor. İngiltere’nin Brexit sonrası düzenleyici çerçevesi, özellikle finans ve teknoloji şirketleri için belirsizlik yaratırken, ABD’deki SEC’in daha esnek kuralları cazip hale geldi.
Downing Street’teki toplantıda, hükümetin halka arz sürecini kolaylaştırmak için yapabileceği düzenleyici reformlar da masaya yatırıldı. Özel sermaye temsilcileri, özellikle yatırımcı koruma kurallarının hafifletilmesi ve vergi teşviklerinin artırılması taleplerini iletti. Hükümet ise, Londra’nın küresel bir finans merkezi olarak cazibesini koruması için bu adımların şart olduğunu kabul ediyor.
Küresel rekabet ve bölgesel boyut
Londra Borsası’nın yaşadığı halka arz krizi, yalnızca İngiltere’ye özgü bir sorun değil. Küresel çapta, borsalar arasındaki rekabet giderek kızışıyor. New York Borsası ve Nasdaq, teknoloji şirketleri için en cazip adres olmayı sürdürürken, Singapur Borsası (SGX) Asya’nın yükselen pazarı olarak öne çıkıyor. Avrupa’da ise Deutsche Börse ve Euronext, Londra’nın eski müşterilerini çekmek için çaba harcıyor.
Brexit’in ardından İngiltere’nin finansal hizmetler ihracatı düşüş gösterdi. 2023’te finansal hizmetler net ihracatı 83 milyar sterlin olurken, bu rakam 2019’da 97 milyar sterlin seviyesindeydi. Özellikle fon yönetimi ve yatırım bankacılığı alanlarında Amsterdam ve Paris’in pazar payı arttı. Hükümet, bu kan kaybını durdurmak için yeni bir ‘Finansal Hizmetler Stratejisi’ üzerinde çalışıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Londra Borsası’ndaki halka arz krizi, gelişmekte olan piyasalar için dolaylı fırsatlar yaratabilir. Türkiye’nin Borsa İstanbul’u (BIST) benzer bir regülasyon reformu sürecinden geçiyor. Hazine ve Maliye Bakanlığı, geçtiğimiz yıl Sermaye Piyasası Kurulu’na (SPK) halka arz süreçlerini hızlandırma talimatı vermişti. Londra’nın zorluk yaşaması, özellikle Orta Doğulu ve Asyalı yatırımcıların Türkiye’ye yönelmesine neden olabilir. Ayrıca, İngiltere’nin özel sermaye fonlarıyla yaptığı bu tür toplantılar, Türkiye’nin de benzer bir diyalog mekanizması kurması gerektiğini gösteriyor. Küresel finansal merkezler arasındaki rekabet, Türkiye’nin bölgesel bir finans merkezi olma hedefi için kritik bir döneme işaret ediyor.
