Çin Ulusal Meteoroloji Merkezi'nin verilerine göre, Dolphin Tayfunu 14 Haziran Pazar günü ülkenin doğu kıyısındaki Fujian eyaletinde karaya ulaştı. Tayfun, saatte 162 kilometreye varan sürekli rüzgar hızlarıyla etkisini pazartesi gününe kadar sürdürdükten sonra zayıflayarak iç kesimlere hareket edecek. Yetkililer, kıyı bölgelerinde yaşayanlara yönelik acil durum uyarıları yayınlarken, bölgede deniz ulaşımının durdurulduğu ve binlerce kişinin güvenli bölgelere tahliye edildiği bildirildi.
Gelişmenin Arka Planı
Dolphin Tayfunu, Pasifik Okyanusu'nda oluşarak batıya doğru ilerleyen tropikal bir fırtına olarak gelişti. Tayfunun merkezindeki rüzgar hızlarının saatte 162 kilometreye ulaştığı, bazı anda daha yüksek hamleler yaşandığı belirtiliyor. Tayfunun etkisiyle Fujian kıyılarında deniz seviyesinde yükselme, sağanak yağış ve şiddetli rüzgar bekleniyor.
Çin Ulusal Meteoroloji Merkezi, Dolphin Tayfunu'nun karaya ulaşmasının ardından iç kesimlerde sele ve toprak kaymalarına neden olabileceği konusunda uyardı. Yetkililer, özellikle dağlık bölgelerde yaşayanların dikkatli olması gerektiğini vurguladı. Bugüne kadar tayfun nedeniyle can kaybı bildirilmezken, birçok evin hasar gördüğü ve bazı yolların ulaşıma kapandığı aktarıldı.
Tayfunun yaklaşması öncesinde, Fujian ve komşu Guangdong eyaletlerinde balıkçı teknelerinin limana çekildiği, açık denizlerdeki petrol platformlarındaki çalışmaların durdurulduğu ve açık hava etkinliklerinin iptal edildiği kaydedildi. Hava yolu şirketleri de güvenlik önlemleri kapsamında bazı uçuşları iptal etti.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Çin, her yıl haziran-eylül döneminde Pasifik'te oluşan tayfunların etkisi altında kalıyor. Bu tayfunlar, ülkenin güneydoğu kıyılarında can ve mal kaybına yol açabiliyor. İklim değişikliği nedeniyle tayfunların şiddetinin artabileceği yönünde bilimsel araştırmalar bulunuyor. Uzmanlar, ısınan okyanus suları nedeniyle daha güçlü ve yıkıcı fırtınaların görülme sıklığının artabileceğini belirtiyor.
Doğu Asya bölgesi, tayfunlardan sıkça etkilenmekle birlikte, bu tür doğal afetler, bölge ekonomileri için önemli risk oluşturuyor. Çin'in doğu kıyısı, ülkenin ekonomik açıdan en yoğun bölgelerinden biri olup, sanayi tesisleri ve limanlar bu bölgede yer alıyor. Tayfunun neden olabileceği zararların, bölgedeki tedarik zincirlerini ve lojistik faaliyetleri etkileme potansiyeli bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'nin Doğu Asya'daki ekonomik ortakları arasında Çin önemli bir yere sahiptir. Çin'de yaşanan tayfun gibi doğal afetler, kısa vadede küresel tedarik zincirlerinde aksamalara yol açabilir; bu durum, Türkiye'ye yapılan ithalatın zamanlamasını ve maliyetlerini etkileyebilir. Ayrıca, iklim değişikliğinin etkileri, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Akdeniz havzasında benzer aşırı hava olaylarının artmasına neden olabilir. Türkiye'nin afet yönetimi konusunda deneyimlerini paylaşması ve bölgesel işbirliği mekanizmalarını güçlendirmesi, karşılıklı yarar sağlayabilir.
