Ünlü Amerikalı country müzik yıldızı Dolly Parton'un kurduğu Hayal Kütüphanesi (Imagination Library), her yıl milyonlarca çocuğa ücretsiz kitap göndererek okuma sevgisini aşılıyor. Bu hafta başlatılan 'Give Like Dolly Day' (Dolly Gibi Bağış Yap Günü) kampanyası, şirketleri ve bireyleri bu programa maddi destek sağlamaya teşvik ediyor. Kampanya, Parton'un okuma yazma bilmeyen babasından ilham alan ve çocuklara erken yaşta kitap sevgisi kazandırmayı amaçlayan bu girişime ivme kazandırmayı hedefliyor. Etkinlik kapsamında birçok Amerikan şirketi, çalışanlarına bağış yapma çağrısı yaparken, toplanan fonlar doğrudan Hayal Kütüphanesi'nin operasyonlarına aktarılacak.
Hayal Kütüphanesi'nin Kökeni ve Babasının Hikayesi
Dolly Parton, 1995 yılında doğduğu yer olan Tennessee'nin Sevierville kentinde Hayal Kütüphanesi'ni kurdu. Bu fikrin arkasında, kendisi gibi yoksul bir ailede büyüyen ve okuma yazma bilmeyen babası Robert Lee Parton'un hikayesi yatıyor. Parton, babasının bu eksikliğinden dolayı duyduğu üzüntüyü, çocuklara kitap ulaştırarak hafifletmeye karar verdi. Başlangıçta sadece memleketindeki çocuklara kitap dağıtan program, kısa sürede büyüyerek uluslararası bir girişime dönüştü. Bugün Hayal Kütüphanesi, Amerika Birleşik Devletleri'nin yanı sıra Kanada, Birleşik Krallık, Avustralya ve İrlanda gibi ülkelerde de faaliyet gösteriyor. Programa kayıtlı her çocuğa, doğumdan beş yaşına kadar her ay kendi adına postalanan bir kitap gönderiliyor. Kitaplar, yaş gruplarına uygun olarak özenle seçiliyor ve çocukların hayal gücünü geliştirmeyi amaçlıyor.
Parton, yıllar içinde yaptığı açıklamalarda, babasının kendisi için okuma yazma öğrenmenin önemini her zaman vurguladığını belirtti. Babası, kızının bu girişiminden büyük gurur duydu ve programın ilk yıllarında bizzat kitap dağıtımında yer aldı. Parton, 2000 yılında babasını kaybetti ancak onun anısını yaşatmak için çalışmalarını sürdürdü.
Give Like Dolly Day Kampanyası ve Şirket Katılımı
'Give Like Dolly Day', her yıl düzenlenen bir bağış günü olarak tasarlandı. Bu yılki etkinlik, pandemi sonrası dönemde çocukların okuma alışkanlıklarının azalmasına dikkat çekmek amacıyla düzenleniyor. Kampanya kapsamında birçok büyük şirket, çalışanlarına maaşlarından bir kısmını bağışlama seçeneği sunuyor veya şirket olarak toplu bağışta bulunuyor. Örneğin, geçtiğimiz yıllarda Amazon, Ford ve FedEx gibi firmalar Hayal Kütüphanesi'ne destek verdi. Bu yıl da benzer şirketlerin katılımı bekleniyor. Toplanan bağışlar, kitap basımı, posta masrafları ve programın yaygınlaştırılması için kullanılacak. Hayal Kütüphanesi, her yıl yaklaşık 1,5 milyon çocuğa ulaşarak toplamda 150 milyondan fazla kitap dağıtmış durumda. Program, özellikle düşük gelirli ailelerin çocuklarına ücretsiz erişim sağlayarak eğitimde fırsat eşitliğine katkıda bulunuyor.
Dolly Parton, kampanya ile ilgili yaptığı açıklamada, "Her çocuğun kendi kütüphanesi olmayı hak ettiğine inanıyorum. Kitaplar, hayalleri besler ve geleceği şekillendirir" dedi. Parton'un bu sözleri, kampanyanın ana mesajı olarak kullanılıyor. Ayrıca, etkinlik kapsamında sosyal medyada #GiveLikeDolly etiketiyle bağış çağrıları yapılıyor ve ünlü isimler de kampanyaya destek veriyor.
Küresel Etki ve Okuryazarlık Sorunu
Hayal Kütüphanesi'nin başarısı, küresel okuryazarlık sorununa da ışık tutuyor. UNESCO verilerine göre, dünyada hala 773 milyon yetişkin okuma yazma bilmiyor ve bunların üçte ikisi kadın. Çocuklara erken yaşta kitap ulaştırmak, bu sorunun temel çözümlerinden biri olarak görülüyor. Hayal Kütüphanesi gibi programlar, sadece kitap dağıtmakla kalmıyor, aynı zamanda ebeveynleri de çocuklarıyla birlikte okumaya teşvik ediyor. Araştırmalar, evinde kitap bulunan çocukların okul başarısının daha yüksek olduğunu gösteriyor. Dolly Parton'un girişimi, bu alanda önemli bir sosyal sorumluluk örneği olarak kabul ediliyor ve birçok ülkede benzer programlara ilham veriyor.
Öte yandan, kampanya sadece bağış toplamakla kalmıyor, aynı zamanda okuryazarlık konusunda farkındalık yaratmayı amaçlıyor. 'Give Like Dolly Day' etkinliği, Dolly Parton'un doğum günü olan 19 Ocak'a yakın bir tarihte düzenleniyor. Bu yıl da Ocak ayında gerçekleştirilen etkinlik, Parton'un 77. yaş gününe denk getirildi. Parton, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, takipçilerinden bağış yapmalarını istedi ve "Benim yerime doğum günümü kutlamak isterseniz, bir çocuğa kitap bağışlayın" çağrısında bulundu. Bu çağrı, kısa sürede binlerce kişiye ulaştı ve bağışlarda artış sağladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de okuma alışkanlığı ve kitaba erişim konusunda benzer sorunlar yaşanıyor. Özellikle kırsal bölgelerde çocukların kitaba ulaşımı sınırlı olabiliyor. Dolly Parton'un Hayal Kütüphanesi modeli, Türkiye'deki sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimler için örnek teşkil edebilir. Türkiye'de bazı belediyeler ve dernekler benzer projeler yürütse de, ulusal ölçekte yaygın bir program bulunmuyor. Bu tür girişimler, Türkiye'nin eğitimde fırsat eşitliği hedeflerine katkı sağlayabilir. Ayrıca, kampanyanın şirketleri bağış yapmaya teşvik etmesi, kurumsal sosyal sorumluluk anlayışının güçlenmesine yardımcı olabilir. Türk iş dünyası da benzer kampanyalarla topluma katkı sağlayabilir.
