ABD doları, İran'ın İsrail'e yönelik füze saldırılarını durdurma kararı almasının ardından son haftaların en yüksek seviyelerinden geriledi. Öte yandan Japon yeni, kritik 160 seviyesine yakın seyrediyor ve piyasa katılımcıları Tokyo'nun olası müdahalesine karşı tetikte bekliyor.
Gelişmenin arka planı
İran'ın uluslararası baskılar ve arabulucu çabaları sonucunda İsrail'e yönelik askeri operasyonları durdurduğunu açıklaması, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı. Dolar endeksi (DXY), geçen hafta 105,00 seviyesini aşarak son iki ayın zirvesini görmüştü. Ancak ateşkes haberiyle birlikte dolar 104,50 seviyesine gerileyerek değer kaybetti. Yatırımcılar, Orta Doğu'daki gerilimin şimdilik kontrollü bir patlama yaşamadığını düşünerek pozisyonlarını yeniden dengeliyor.
Japon yeni ise dolar karşısında 160 seviyesine dayanmış durumda. Bu seviye, piyasalar tarafından Tokyo'nun müdahale eşiği olarak kabul ediliyor. Japonya Merkez Bankası (BOJ) ve Maliye Bakanlığı, yenin aşırı değer kaybını önlemek için geçmişte doğrudan müdahale etmişti. Ancak şimdilik herhangi bir resmi açıklama yapılmadı; piyasalar spekülatif baskıya karşı tedbirli.
Bölgesel ve küresel boyut
İran-İsrail gerilimi, küresel petrol arzı ve enerji fiyatları üzerinde belirleyici bir faktör haline gelmişti. İran'ın saldırıları durdurması, petrol fiyatlarında bir miktar rahatlamaya yol açtı. Brent petrol varil başına 85 doların altına gerilerken, altın gibi güvenli liman varlıkları hafif düşüş gösterdi. Asya piyasalarında ise hisse senetleri yükseldi; özellikle Japon Nikkei endeksi ve Hong Kong Hang Seng endeksi olumlu etkilendi. Gelişmekte olan ülke para birimleri de dolardaki zayıflamadan yararlandı.
Analistler, bölgesel tansiyonun kısa vadede düşmesinin, küresel ticaret ve büyüme üzerindeki belirsizlikleri bir miktar azaltmasını bekliyor. Ancak kalıcı bir barış anlaşması olmadığı sürece risklerin devam edeceği vurgulanıyor. ABD ve Avrupa Birliği, tarafları diyaloga çağırmaya devam ediyor ve İran'a yönelik ekonomik yaptırımların sürdürüleceği sinyali veriliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Orta Doğu'da hem İran hem de İsrail ile dengeli bir dış politika izlemektedir. Bu gelişme, enerji fiyatlarının düşmesiyle Türkiye'nin cari açığına olumlu yansıyabilir. Ancak bölgedeki istikrarsızlığın tam olarak sona ermemesi, Türkiye'nin enerji ithalatı ve ticari ilişkileri açısından risk oluşturmaktadır. Ayrıca, dolar/TL kuru üzerindeki baskı, dolardaki zayıflama sayesinde bir miktar hafifleyebilir. Türkiye'nin İran ile enerji bağımlılığı ve İsrail ile normalleşme çabaları, bu tür gelişmeleri daha önemli kılmaktadır.
