ABD'de faaliyet gösteren perakende devi Dollar Tree'ye ait bir mağazada yaşanan cinsel taciz skandalı, mahkeme koridorlarına taşındı. Mağaza kasiyeri Nasushon Taylor, amiri olan mağaza müdürü tarafından “neredeyse her gün” cinsel içerikli sözlü ve fiziksel saldırıya uğradığını iddia ederek dava açtı. Taylor’ın avukatları tarafından New York Güney Bölgesi Federal Mahkemesi’ne sunulan iddianameye göre, müdürün tacizleri işyerinde sistematik bir hal almış durumda.
Kasiyerin iddiaları: Müdürün 'şifre bahanesiyle' tacizi
Mahkemeye sunulan belgelere göre, mağaza müdürü, kasiyer Taylor’a defalarca randevu teklif etti, ancak reddedilince tacizlerini artırdı. İddianamede, müdürün kasiyerin arkasına geçerek “kasiyer terminaline müdür şifresini girmek bahanesiyle” vücudunu Taylor’ın vücuduna sürtüğü belirtiliyor. Taylor, müdürün “pantolonunun ön kısmını sürekli olarak doğrudan arka kısmına bastırdığını” ifade etti. Taylor, bu durumun haftalarca sürdüğünü ve mağaza içinde kendini güvende hissetmediğini söyledi.
Taylor'ın avukatları, mağaza yönetiminin durumdan haberdar olmasına rağmen müdahale etmediğini, hatta bazı yöneticilerin olayı görmezden geldiğini iddia ediyor. İddianın en kritik delili ise güvenlik kamerası kayıtları. Kayıtlarda müdürün, Taylor'ın izni olmadan sürekli olarak kişisel alanına girdiği ve fiziksel temasta bulunduğu görüntüler yer alıyor. Taylor'ın avukatları, bu görüntülerin tacizi açıkça kanıtladığını savunuyor.
Dava, sadece bireysel bir taciz vakasını değil, aynı zamanda işyerinde cinsel tacizle mücadele mekanizmalarının yetersizliğini de gündeme getiriyor. Taylor'ın avukatı yaptığı açıklamada, “Müvekkilim, mağaza müdürünün tacizlerine karşı defalarca şikayette bulundu, ancak şirket yönetimi bu şikayetleri dikkate almadı. Dollar Tree, çalışanlarının güvenliğini hiçe sayarak sistemik bir ihmal sergiliyor” ifadelerini kullandı.
Dollar Tree'nin yasal sorumluluğu ve benzer davalar
Dollar Tree, ABD genelinde binlerce mağazasıyla faaliyet gösteren büyük bir perakende zinciri. Şirketin daha önce de benzer taciz iddialarıyla karşı karşıya kaldığı biliniyor. 2022 yılında Kaliforniya’da bir Dollar Tree çalışanı, mağaza müdürünün kendisine cinsel tacizde bulunduğunu iddia ederek dava açmıştı. Yine 2021’de Teksas’ta bir başka çalışan, iş arkadaşlarının sürekli tacizine maruz kaldığını ve yönetimin hiçbir şey yapmadığını ileri sürmüştü. Bu davalar, Dollar Tree’nin işyeri taciziyle mücadele politikalarının yetersiz olduğu yönünde eleştirilere neden oluyor.
ABD’de işyerinde cinsel taciz, 1964 tarihli Medeni Haklar Yasası’nın VII. Başlığı kapsamında yasaklanmış durumda. Çalışanlar, taciz durumunda işverenlerine karşı dava açabiliyor. Ancak birçok düşük ücretli işte çalışanlar, işlerini kaybetme korkusuyla tacizi bildirmekten çekiniyor. Uzmanlar, bu tür davaların çalışanların haklarını koruma konusunda caydırıcı bir rol oynayabileceğini belirtiyor.
Taylor'ın davası, yalnızca Dollar Tree’yi değil, tüm perakende sektörünü ilgilendiren bir emsal teşkil edebilir. Dava sürecinde, mağaza güvenlik kamera kayıtlarının yanı sıra diğer çalışanların ifadelerine de başvurulması bekleniyor. Taylor, maddi ve manevi tazminatın yanı sıra işe iade edilmeyi de talep ediyor.
Küresel boyut: Çalışan hakları ve tacizle mücadele
Bu dava, küresel ölçekte çalışan kadınların işyerinde maruz kaldığı cinsel taciz sorununu bir kez daha gündeme getirdi. Dünya genelinde birçok kadın, işyerinde tacizle karşılaşıyor ancak bunu bildirmekten çekiniyor. Birleşmiş Milletler verilerine göre, dünya genelinde her üç kadından biri hayatının bir döneminde fiziksel veya cinsel şiddete maruz kalıyor ve bunun önemli bir kısmı işyerinde gerçekleşiyor.
ABD’de #MeToo hareketi, cinsel taciz ve saldırıya karşı farkındalığı artırsa da, düşük ücretli işlerde çalışan kadınlar hâlâ kırılgan bir konumda. Taylor’ın davası, bu kesimlerin de sesini duyurması açısından önem taşıyor. Avukatı, “Müvekkilim, başına gelenleri anlatarak diğer çalışanlara cesaret vermek istiyor. Hiç kimse işyerinde tacize uğramayı kabullenmemeli” dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay doğrudan Türkiye’yi ilgilendirmese de, işyerinde cinsel taciz konusu evrensel bir sorun olarak Türkiye’de de sıkça gündeme geliyor. Türkiye’de 2021’de yapılan bir araştırmaya göre, çalışan kadınların %38’i işyerinde cinsel tacize uğradığını belirtirken, bunların yalnızca %10’u şikayette bulunuyor. Taylor’ın davası, Türkiye’deki çalışanların da tacizle mücadelede daha etkin mekanizmalar talep etmesi açısından bir örnek teşkil edebilir. Ayrıca, Türkiye’de de benzer perakende zincirlerinde çalışanların haklarını koruyacak yasal düzenlemelerin önemi bir kez daha ortaya çıkıyor.
