Florida Valisi Ron DeSantis'in muhafazakar eğitim reformunun sembolü haline gelen New College of Florida, eyaletteki bir diğer kampüsü satın alarak fiziksel varlığını üç katına çıkarıyor. Yaklaşık 900 öğrencisiyle küçük bir liberal sanat okulu olan New College, USF Sarasota-Manatee kampüsünü devralma anlaşması imzaladı. Demokrat Parti'nin önde gelen bir senatörü anlaşmayı "rant kokuyor" sözleriyle eleştirirken, DeSantis yönetimi bunu "yükseköğrenimde muhafazakar dönüşümün zaferi" olarak nitelendiriyor. New College, 2023'te DeSantis'in atadığı yeni yönetim kurulu tarafından ele geçirilmiş ve kısa sürede "woke" (aşırı sol) ideolojilerden arındırma sürecine sokulmuştu. Bu satın alma, Florida'da yükseköğrenimin ideolojik eksende yeniden şekillendirilmesinin en somut adımı olarak görülüyor.
Gelişmenin arka planı: Bir liberal sanat okulunun dönüşümü
New College of Florida, 1960 yılında kurulan ve geleneksel not sistemini reddeden, öğrenci merkezli bir eğitim modeliyle tanınan bir kurumdu. Ancak 2023'te Vali DeSantis, okulun yönetim kurulunu feshederek yerine muhafazakar aktivistleri getirdi. Yeni yönetim, üniversiteyi "akademik özgürlük ve muhafazakar değerler" etrafında yeniden yapılandırmak için harekete geçti. Kısa sürede cinsiyet çalışmaları bölümü kapatıldı, çeşitlilik programları sonlandırıldı ve fakülte üyelerinin işten çıkarılma süreci başlatıldı. Okulun adı "New College of Florida" olarak kalsa da, misyonu tamamen değişti: Artık "Batı medeniyetinin temel metinlerine odaklanan bir liberal sanat okulu" haline geldi.
Şimdi ise okul, USF Sarasota-Manatee kampüsünü satın alarak fiziksel kapasitesini 3.000 öğrenciye çıkarmayı hedefliyor. Anlaşma kapsamında New College, USF kampüsünün bulunduğu 30 dönümlük araziyi ve binaları yaklaşık 100 milyon dolara satın alıyor. Anlaşma, Florida eyalet yasama organının onayına sunuldu. Cumhuriyetçi milletvekilleri okulun büyümesini desteklerken, Demokrat Parti temsilcileri "bu anlaşma, kamu kaynaklarının ideolojik bir ajanda için kullanılmasının en bariz örneği" diyerek karşı çıkıyor.
Bölgesel ve küresel boyut: Eğitimde muhafazakar dalga
DeSantis'in eğitim politikaları, ABD genelinde muhafazakar valiler arasında bir model haline geldi. "Savaşçı vali" olarak anılan DeSantis, Florida'yı "woke ideolojinin durdurulduğu yer" olarak tanımlıyor. New College örneği, özellikle Cumhuriyetçi Parti'nin yükseköğrenimi dönüştürme çabalarının bir laboratuvarı olarak görülüyor. Bu hamle, sadece Florida'da değil, Teksas, Ohio ve Georgia gibi eyaletlerde de benzer girişimlere ilham kaynağı oldu. Muhafazakar vakıflar ve düşünce kuruluşları, "anti-woke" üniversiteler kurmak veya mevcut okulları dönüştürmek için milyonlarca dolar harcıyor.
New College'ın büyümesi, aynı zamanda ABD'de yükseköğrenimin siyasallaşması tartışmalarını da alevlendiriyor. Akademik özgürlük savunucuları, bu tür müdahalelerin üniversitelerin bağımsızlığını zedelediğini ve ifade özgürlüğünü kısıtladığını belirtiyor. Öte yandan muhafazakarlar, üniversitelerin aşırı sol bir eğilime sahip olduğunu ve bu dengesizliğin düzeltilmesi gerektiğini savunuyor. Tartışma, ABD Yüksek Mahkemesi'ne kadar taşınmış durumda; birçok dava, devlet üniversitelerinde ideolojik çeşitlilik ile akademik özgürlük arasındaki hassas dengeyi sorguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD'deki siyasi kutuplaşmanın ve muhafazakar hareketin eğitim alanındaki yansımalarını göstermesi açısından Türkiye için dolaylı önem taşıyor. Doğrudan bir etki söz konusu olmasa da, ABD'de yükselen "anti-woke" dalgası, küresel ölçekte üniversitelerin siyasallaşması ve akademik özgürlük tartışmalarını derinleştirebilir. Türkiye, kendi yükseköğrenim sisteminde ideolojik dönüşümler yaşamış bir ülke olarak, bu tür süreçlerin uzun vadeli sonuçlarına dair çıkarımlar yapabilir. Ayrıca Florida'daki gelişmeler, ABD'nin iç siyasetindeki kutuplaşmanın eğitim gibi temel bir alanda ne kadar ileri gidebileceğini göstererek, Türk dış politika yapıcılarına ABD'deki siyasi dinamiklerin eğitim diplomasisine olası etkileri konusunda bir öngörü sunuyor.
