ABD'de Demokrat Partili milletvekilleri, Başkan Donald Trump'ın ailesine ait World Liberty Trust Co. şirketinin kripto para ve dijital varlıkları işleyen bir bankaya dönüşmesine verilen koşullu onayı engellemek için harekete geçti. Karar, Para Denetleme Ofisi (OCC) tarafından alındı. Demokratlar, bu hamleyi 'rezil bir çıkar çatışması' (brazen act of self-dealing) olarak nitelendiriyor ve kararın iptali için kongre sürecini başlatmayı planlıyor.
OCC kararının arka planı
OCC, Trump ailesinin World Liberty Trust Co. adlı girişimine, kripto para ve dijital varlıkları saklama, transfer etme ve yönetme yetkisi veren ulusal banka statüsü için koşullu onay verdi. Bu onay, şirketin belirli düzenleyici koşulları yerine getirmesi halinde tam lisans almasının önünü açıyor. Karar, Biden yönetiminden kalma kripto karşıtı politikaların tersine çevrilmesi ve Trump'ın dijital varlık sektörüne yönelik destek vaatlerinin bir parçası olarak görülüyor.
World Liberty Trust Co., Trump'ın oğulları Donald Trump Jr. ve Eric Trump'ın yanı sıra iş insanı Steve Witkoff'un da aralarında bulunduğu isimlerle ilişkilendiriliyor. Şirketin, stablecoin ve tokenize edilmiş varlıklar gibi alanlarda faaliyet göstermesi bekleniyor. OCC'nin onayı, ABD'de kripto şirketlerinin banka statüsü kazanması yönünde artan bir eğilimin parçası. Ancak Trump ailesinin doğrudan sahip olduğu bir şirkete banka lisansı verilmesi, düzenleyici bağımsızlık ve kamu görevinin kişisel çıkarlarla karışması endişelerini derinleştiriyor.
Demokrat milletvekilleri, OCC'nin kararının yasal dayanağının zayıf olduğunu ve Başkan Trump'ın kendi iş imparatorluğuna avantaj sağladığını savunuyor. Temsilciler Meclisi'nde konuyla ilgili bir yasa tasarısı hazırlanıyor; ayrıca Senato'da da benzer bir girişim için imza toplanıyor. Demokratlar, OCC'nin kongre onayı olmadan bu tür bir lisansı veremeyeceğini, çünkü bunun federal bankacılık yasalarını ihlal ettiğini öne sürüyor. Beyaz Saray ve OCC'den henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD'de kripto para düzenlemeleri, küresel piyasalar için belirleyici önem taşıyor. Trump yönetiminin kripto yanlısı politikaları, Avrupa Birliği'nin MiCA düzenlemesi ve Çin'in dijital yuan hamleleriyle rekabet eden bir çerçeve oluşturma çabası olarak yorumlanıyor. Ancak Trump ailesinin ticari çıkarlarıyla iç içe geçmiş bir banka lisansı, uluslararası yatırımcıların ABD düzenleyici sistemine duyduğu güveni sarsabilir. Özellikle stablecoin ihraç eden şirketlerin banka statüsü kazanması, para arzı ve finansal istikrar üzerinde doğrudan etkili olabilir. Avrupa Merkez Bankası ve Uluslararası Ödemeler Bankası gibi kurumlar, özel kripto paraların bankacılık sistemine entegrasyonunu yakından izliyor. Demokratların engelleme girişimi başarılı olursa, ABD'nin kripto düzenlemesi konusunda daha temkinli bir çizgiye dönebileceği, bunun da küresel dijital varlık piyasalarında dalgalanma yaratabileceği belirtiliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, kripto para kullanımında dünyada ilk sıralarda yer alıyor ve yerli kripto düzenlemesi henüz emekleme aşamasında. ABD'de Trump bağlantılı bir kripto bankasına verilen onay, Türkiye'deki düzenleyiciler için hem bir model hem de uyarı niteliğinde. Türkiye, kripto varlıkları bankacılık sistemi içine entegre etmeyi tartışırken, ABD'deki çıkar çatışması tartışması, düzenleyici bağımsızlığın önemini gösteriyor. Ayrıca, ABD'nin kripto politikasındaki belirsizlik, Türk yatırımcılarının dolar bazlı stablecoin'lere yönelimini artırabilir ve TL üzerindeki baskıyı derinleştirebilir. Türkiye'nin kendi kripto bankacılığı modelini oluştururken şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerini öncelemesi kritik.
