ABD Kongresi'nde Rusya'ya yönelik yaptırımları güçlendirmeyi hedefleyen iki partili bir yasa tasarısı, Demokratların muhalefetiyle karşı karşıya. Tasarının, Başkan Donald Trump'a vergi ve tarife konularında geniş yetkiler vermesi endişe yaratıyor. Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi'nin kıdemli üyesi Gregory Meeks (D-N.Y.), tasarının bu yönünün kabul edilemez olduğunu belirterek, 'Rusya'ya karşı güçlü durmak başka şey, Başkan'a sınırsız tarife yetkisi vermek başka şey. Bu, ticaret politikamızı siyasi hesaplara rehin bırakmak olur' dedi.
Gelişmenin arka planı
'Rusya'ya Karşı Daimi Savaş ve Yaptırımlar Yasası' (PEESA) olarak adlandırılan tasarı, Rusya'nın Ukrayna'ya karşı saldırgan tutumunu cezalandırmayı amaçlıyor. Ancak tasarının içerdiği bir madde, Başkan Trump'a Rusya'dan yapılan ithalata sınırsız tarife uygulama ve hatta bazı durumlarda Rus mallarının ithalatını tamamen yasaklama yetkisi veriyor. Demokratlar, bu yetkinin Trump yönetimi tarafından kötüye kullanılabileceğini ve ABD'nin ticaret ortaklarıyla ilişkilerini zedeleyebileceğini savunuyor.
Tasarı ayrıca, Ukrayna'ya 300 milyon dolarlık ek güvenlik yardımı ve NATO'nun Doğu Avrupa'daki varlığını güçlendirmek için fon sağlıyor. Cumhuriyetçiler, tasarının Rusya'ya karşı kararlı bir duruş sergilemek için gerekli olduğunu belirtirken, bazı üyeler Trump'ın Rusya'ya yönelik yaptırımları hafifletme eğiliminden endişe duyduklarını ifade ediyor.
Bölgesel veya küresel boyut
Rusya'ya yönelik yaptırımlar, uluslararası toplumda tartışmalı bir konu. Trump yönetimi, daha önce Rusya'ya yönelik bazı yaptırımları kaldırma sinyali vermiş, bu da müttefikler arasında rahatsızlık yaratmıştı. Tasarının Demokratlar tarafından engellenmesi halinde, ABD'nin Ukrayna'ya desteği zayıflayabilir ve Rusya'nın agresif politikaları karşısında Batı ittifakı zayıf düşebilir.
Uzmanlar, tasarının geçmemesi durumunda Rusya'nın Ukrayna'daki saldırganlığını artırabileceği uyarısında bulunuyor. Öte yandan, Trump'ın tarife yetkisi alması halinde, bu yetkinin sadece Rusya değil, ABD'nin diğer ticaret ortakları üzerinde de baskı aracı olarak kullanılabileceği belirtiliyor. Bu durum, küresel ticaret savaşlarını alevlendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu siyasi çekişme, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, gelişmelerin küresel ticaret ve güvenlik dengeleri üzerinde önemli etkileri olabilir. Türkiye, Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşta arabulucu rolü üstlenirken, ABD'nin yaptırım politikalarındaki belirsizlik Ankara'nın Moskova ile ilişkilerini dengeleme çabalarını zorlaştırabilir. Ayrıca, olası bir ABD-Rusya ticaret savaşı, Türkiye'nin enerji ve savunma alanındaki Rusya bağımlılığı göz önüne alındığında, ekonomik riskleri artırabilir. Türkiye, bu süreçte hem Batı ittifakındaki konumunu korumak hem de Rusya ile pragmatik ilişkilerini sürdürmek zorunda kalacaktır.
