ABD'de Demokrat Parti üyeleri, eski Başkan Donald Trump'ın Truth Social platformundaki gönderilerine erken erişim satma planını 'skandal' olarak nitelendirerek Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonu'nu (SEC) soruşturma başlatmaya çağırdı. Demokratlar, bu planın Trump'ın medya şirketi üzerinden çıkar çatışması yarattığını ve yatırımcıları yanıltıcı olabileceğini savunuyor. Trump'ın, çocuklarının yönettiği bir tröst aracılığıyla Trump Media'nın yaklaşık %41'ine sahip olduğu biliniyor. Bu durum, planın onaylanması halinde Trump'ın kişisel olarak büyük kazanç elde edebileceği anlamına geliyor. Demokratlar, SEC'in bu planı yakından incelemesi ve yatırımcı koruma yasalarına aykırılık olup olmadığını belirlemesi gerektiğini ifade ediyor.
Gelişmenin arka planı
Truth Social, Trump'ın 2021'de Kongre baskını sonrası birçok sosyal medya platformundan yasaklanmasının ardından kurduğu bir sosyal medya uygulaması. Trump Media & Technology Group (TMTG) çatısı altında faaliyet gösteren platform, 2022'de halka açıldı ve Nasdaq'ta DJT sembolüyle işlem görmeye başladı. Trump, şirketin kurucu ortağı ve en büyük hissedarı konumunda. Ancak hisselerinin büyük kısmı, çocukları Donald Trump Jr., Eric Trump ve Ivanka Trump'ın yönettiği bir tröst üzerinden yönetiliyor. Bu tröst yapısı, Trump'ın doğrudan hisse satışlarını sınırlandırsa da, planlanan erken erişim modeli üzerinden gelir elde etmesinin önünü açıyor.
Demokrat Senatörler Elizabeth Warren, Bernie Sanders ve Chris Van Hollen, SEC'e gönderdikleri mektupta planın 'piyasa manipülasyonu' ve 'içeriden öğrenenlerin ticareti' riskleri taşıdığını öne sürdü. Mektupta, Trump'ın platformdaki paylaşımlarının milyonlarca takipçisi üzerinde etkili olduğu ve bu paylaşımlara erken erişimin yatırımcılara haksız avantaj sağlayabileceği vurgulandı. Ayrıca, bu tür bir modelin daha önce hiçbir borsa şirketinde görülmediği ve yatırımcıların bu durumdan olumsuz etkilenebileceği kaydedildi.
Trump'ın planı, abonelik sistemiyle kullanıcılara erken erişim hakkı satmayı öngörüyor. Bu model, medya kuruluşlarının 'premium içerik' uygulamalarına benziyor ancak Trump'ın sosyal medya platformundaki etkisi düşünüldüğünde, özellikle siyasi içerikli paylaşımların piyasa hareketlerini etkileme potansiyeli endişe yaratıyor. Uzmanlar, bu tür bir uygulamanın SEC'in düzenlemelerine takılabileceğini ve şirketin hisse performansını olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Bu gelişme, yalnızca ABD siyasetini değil, küresel medya ve finans piyasalarını da ilgilendiriyor. Trump'ın sosyal medya platformu, özellikle sağ eğilimli kullanıcılar arasında popüler. Ancak şirketin mali tablosu, gelirlerinin oldukça düşük olduğunu ve büyük ölçüde Trump'ın kişisel markasına bağımlı olduğunu gösteriyor. Bu durum, yatırımcıların şirketin geleceğine yönelik endişelerini artırıyor.
Küresel ölçekte, sosyal medya platformlarının politikacılar tarafından kullanılması ve bunun finansal piyasalara etkisi yeni bir olgu değil. Elon Musk'ın Twitter'ı (şimdiki X) satın alması ve Trump'ın bu platforma geri dönmesi, benzer tartışmaları gündeme getirmişti. Ancak Trump'ın kendi platformunda erken erişim satışı, sosyal medya ve hisse senedi piyasalarının iç içe geçtiği yeni bir dönemin habercisi olabilir. Bu durum, düzenleyicilerin sosyal medya şirketlerine yönelik denetimlerini artırmasını tetikleyebilir. Avrupa Birliği'nin Dijital Hizmetler Yasası ve ABD'deki diğer düzenleyici çerçeveler, bu tür uygulamaların önüne geçmek için güncellenebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye açısından doğrudan bir etki yaratmasa da, küresel finansal piyasalardaki güven ortamı ve düzenleyici yaklaşımlar açısından önem taşıyor. Türkiye'de sosyal medya şirketleri ve borsa düzenlemeleri, benzer çıkar çatışması senaryolarına karşı hassas. Bu olay, Türk düzenleyicilerin (SPK ve BTK) sosyal medya ve finans etkileşimine yönelik politikalarını gözden geçirmeleri için bir örnek teşkil edebilir. Ayrıca, Trump'ın popülist söylemleri ve Türkiye'deki yankıları, bu haberin Türk kamuoyunda geniş bir ilgiyle karşılanmasına yol açabilir. Türk yatırımcılar, özellikle Trump Media hisselerinin volatilitesinden etkilenebilir.