ABD’de yapılan yeni bir kamuoyu yoklaması, Demokrat Parti seçmenlerinin yarısının İsrail’in Gazze’de soykırım işlediği görüşünde olduğunu ortaya koydu. Associated Press ile NORC Kamuoyu Araştırmaları Merkezi tarafından gerçekleştirilen anket, onlarca yıldır iki partili sağlam bir destek gören İsrail’e yönelik Amerikan desteğinde dramatik bir erime yaşandığını gösteriyor. Ankete göre, Demokratların yüzde 49’u İsrail’in Gazze’de soykırım yaptığına inanırken Cumhuriyetçilerde bu oran yalnızca yüzde 10’da kalıyor. Bağımsız seçmenler ise yüzde 30 oranında soykırım iddiasını destekliyor. Bu sonuçlar, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e saldırması ve ardından İsrail’in Gazze’ye başlattığı 15 aylık askeri operasyon sırasında toplanan verilere dayanıyor.
Destek tabanındaki derin kırılma
Anket, İsrail’e yönelik Amerikan desteğinin tarihsel olarak iki partili yapısının artık geçerli olmadığını net biçimde ortaya koyuyor. Onlarca yıl boyunca hem Demokrat hem Cumhuriyetçi yönetimler İsrail’i Orta Doğu’daki stratejik müttefik olarak görürken, son yıllarda özellikle genç ve ilerici Demokratlar arasında İsrail’e eleştirel yaklaşım hızla yaygınlaştı. Ankete katılan Demokratların üçte ikisi (yüzde 66) İsrail’in askeri operasyonlarının çok ileri gittiğini düşünüyor. Buna karşılık Cumhuriyetçilerin yalnızca yüzde 20’si aynı görüşü paylaşıyor. Ortalama her 10 Amerikalıdan 4’ü (yüzde 40) İsrail’in Gazze’deki savaşı “çok ileri” olarak niteliyor. Bu oran, bir önceki yıl yapılan benzer bir ankette yüzde 33 düzeyindeydi.
Anket ayrıca, Amerikalıların yüzde 44’ünün Gazze’de insani yardımların akışına İsrail’in izin vermediği görüşünde olduğunu gösteriyor. Sadece yüzde 17’si yardımların yeterli olduğunu düşünüyor. Bu algı, özellikle genç nesillerde İsrail’e yönelik eleştirileri derinleştiriyor. Ankete göre, 18-29 yaş arası Amerikalıların yüzde 57’si İsrail’in soykırım yaptığına inanırken, 60 yaş üstünde bu oran yüzde 20’ye düşüyor. Yaş ve parti aidiyeti, İsrail’e bakışta en belirleyici faktörler olarak öne çıkıyor.
Bölgesel ve küresel yansımalar
İsrail’e yönelik Amerikan kamuoyundaki bu dönüşüm, ABD dış politikasında da önemli değişimlere yol açma potansiyeli taşıyor. Biden yönetimi, savaşın başından bu yana İsrail’e askeri ve diplomatik destek sağlarken, anket sonuçları özellikle 2024 başkanlık seçimleri öncesinde Demokrat tabandaki rahatsızlığın boyutunu gösteriyor. New York ve Chicago gibi büyük şehirlerde İsrail’e karşı protestolar düzenlenirken, üniversite kampüslerinde İsrail karşıtı gösteriler yaygınlaşıyor. Anket, İsrail’in uluslararası alanda giderek yalnızlaştığı bir dönemde, en önemli müttefiki ABD’de bile kamuoyu desteğinin hızla azaldığına işaret ediyor.
Uluslararası hukuk açısından ise, Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçu iddialarıyla tutuklama emri çıkarmış durumda. Güney Afrika’nın Lahey’deki Uluslararası Adalet Divanı’nda (UAD) açtığı soykırım davası sürerken, İsrail’i tanıyan ülkeler arasında bu iddiaları ciddiye alanların sayısı artıyor. Anket sonuçları, Amerikan kamuoyunun da giderek bu yönde bir algıya sahip olduğunu doğruluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’deki bu anket sonuçları, Türkiye’nin uzun süredir savunduğu İsrail’in Gazze’deki eylemlerine yönelik eleştirilerin uluslararası kamuoyunda giderek daha fazla karşılık bulduğunu gösteriyor. Türkiye, İsrail’e yönelik soykırım suçlamalarını en yüksek perdeden dile getiren ülkelerden biri olarak, bu algının Batı’da da yaygınlaşmasını diplomatik bir kazanım olarak değerlendirebilir. Ancak ABD’deki Demokrat tabandaki bu değişimin, Biden yönetiminin İsrail politikasını kısa vadede dönüştürmesi beklenmiyor. Türkiye, Birleşmiş Milletler ve İslam İşbirliği Teşkilatı gibi platformlarda İsrail’e yönelik baskıyı artırma çabalarını sürdürürken, bu anket verileri Batı kamuoylarında da farkındalık yaratma çabalarına katkı sağlayabilir. Öte yandan, Türkiye-ABD ilişkilerinde İsrail faktörü uzun süredir bir gerilim kaynağı olarak duruyor.
