Demokrat Parti'nin 2024 seçimlerindeki ağır yenilgisinin ardından yayımlanan 192 sayfalık “Build to Win. Build to Last” başlıklı otopsi raporu, asıl kritik soruyu yanıtlamaktan kaçındı: İki kez azledilmiş, birden çok kez suçlanmış eski bir başkan, nasıl olur da Beyaz Saray'a geri dönebildi? Parti içi ön seçimlerde ortaya çıkan tablo ise DNC'nin özenle gömdüğü bu sorunun cevabını gün yüzüne çıkarıyor.
Raporun Eksik Kalan Sayfaları
Demokratik Ulusal Komite'nin (DNC) hazırladığı rapor, kampanya stratejisinden veri analizine kadar birçok teknik ayrıntıyı ele alırken, partinin tabanındaki derin hoşnutsuzluğu ve ekonomik kaygıları görmezden geldi. Raporda, işçi sınıfının Biden yönetiminin ekonomik vaatlerine rağmen neden Trump'a yöneldiği sorusuna yanıt aranmazken, ön seçimlerde ortaya çıkan bölünmüşlük de yok sayıldı. Oysa ön seçimler, başta Michigan olmak üzere salıncak eyaletlerde, Arap Amerikalı seçmenlerin Gazze politikası nedeniyle partiden uzaklaştığını; gençlerin ve ilerici kanadın ise ekonomik popülizm vaat eden adaylara yöneldiğini açıkça gösterdi.
Ön Seçimlerin Ortaya Çıkardığı Tablo
2024 Demokratik ön seçimleri, sadece aday belirleme süreci olmanın ötesinde, partinin yaşadığı kimlik bunalımının bir aynası haline geldi. Eski Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in adaylığı, partinin merkezci ve ilerici kanatları arasında süregelen gerilimi su yüzüne çıkardı. Harris'in özellikle Latin Amerika göç politikası ve sağlık sigortası reformu konusundaki tutarsız açıklamaları, ilerici seçmenleri hayal kırıklığına uğratırken; Georgia ve Arizona gibi eyaletlerdeki ön seçim sonuçları, Afrikalı Amerikalı seçmenlerin de geleneksel Demokrat bağlılığını sorgulamaya başladığını gösterdi. Dahası, Wisconsin'de yapılan ön seçimde, partinin resmi adayına karşı yüzde 20'ye varan "hiçbirini desteklemiyorum" oyları, tabandaki öfkenin boyutunu gözler önüne serdi.
Bu süreçte ortaya çıkan en çarpıcı verilerden biri de, 2020'de Biden'a oy veren beyaz işçi sınıfı seçmenlerinin önemli bir kısmının ön seçimlerde sandığa gitmemesiydi. Bu grup, ekonomik enflasyon ve sınır güvenliği gibi konularda Demokrat Parti'nin kendilerini terk ettiğini düşünüyor. Öte yandan, parti içi tartışmaların odağındaki bir diğer konu ise İsrail-Filistin politikası oldu. Michigan ve Minnesota'daki ön seçimlerde, Biden yönetiminin İsrail'e koşulsuz desteğini protesto eden bir seçmen kitlesi, "bağlı olmayan" oylarla sandığa giderek parti yönetimine bir uyarı gönderdi.
Bölgesel ve Küresel Boyut: Amerikan Siyasetindeki Depremin Yansımaları
Demokrat Parti'nin içine düştüğü bu kriz, sadece ABD siyasetini değil, küresel dengeleri de etkileme potansiyeli taşıyor. Trump'ın yeniden başkan seçilmesi durumunda, NATO'nun geleceği, iklim değişikliğiyle mücadele ve Ukrayna'ya yardım gibi kritik konularda radikal değişiklikler bekleniyor. Avrupa Birliği, Trump'ın olası zaferine karşı şimdiden hazırlık yaparken, Çin ise ABD'nin iç siyasi çalkantılarından faydalanmaya çalışıyor. Demokrat Parti'nin ön seçimlerdeki bu bölünmüşlüğü, aslında Amerikan toplumundaki daha derin bir kutuplaşmanın yansıması olarak yorumlanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'deki bu siyasi gelişmeler, Türkiye'nin dış politikasını doğrudan etkileyen bir dinamiğe sahip. Demokrat Parti'nin zayıflaması ve Trump'ın yeniden güç kazanması, Türkiye-ABD ilişkilerinde inişli çıkışlı bir dönemi beraberinde getirebilir. Trump'ın ilk döneminde olduğu gibi, kişisel diplomasiye dayalı ama öngörülemez bir ilişki modeli ortaya çıkabilir. Öte yandan, Demokrat Parti'nin iç krizinin derinleşmesi, ABD'nin Ortadoğu'daki askeri varlığı ve Suriye politikası üzerinde değişikliklere yol açabilir. Ankara, bu belirsizlik ortamında Washington'la ilişkilerini çeşitlendirme ve alternatif ittifak arayışlarını güçlendirme gereği duyabilir. Özellikle F-16 tedariki ve YPG/PKK meselesi gibi dosyalar, ABD'nin iç siyasetindeki gelgitlerden doğrudan etkilenecek başlıklar arasında yer alıyor.
