İngiltere ve Galler'de kalp krizi geçiren 16 milyondan fazla kişi, en yakın 7/24 erişilebilir defibrilatöre 1 kilometreden daha uzak mesafede yaşadıkları için hayatını kaybetme riskiyle karşı karşıya. British Heart Foundation (BHF) tarafından yapılan yeni bir araştırmaya göre, ülke genelinde toplam 39.000'den fazla defibrilatör bulunmasına rağmen, bu cihazların konumlandırılmasındaki eşitsizlik, özellikle kırsal bölgelerde ve düşük gelirli mahallelerde yaşayanlar için ölümcül sonuçlar doğurabiliyor. Araştırma, defibrilatörlerin yalnızca %30'unun 7/24 erişime açık olduğunu ve geri kalanının iş saatlerinde kilitli kaldığını ortaya koyuyor.
Araştırmanın Detayları ve Acil Durumda Müdahale Süresi
BHF'nin verilerine göre, İngiltere'de her yıl 30.000'den fazla kişi hastane dışında kalp krizi geçiriyor ve hayatta kalma oranı yalnızca %10 civarında. Defibrilatör kullanımının bu oranı %70'e kadar çıkarabileceği biliniyor. Ancak, cihazların çoğu okullar, spor merkezleri ve alışveriş merkezleri gibi sadece gündüz saatlerinde açık olan yerlerde bulunuyor. Araştırmacılar, 7/24 erişimin olmadığı bölgelerde acil müdahale süresinin kritik 4-5 dakikanın üzerine çıktığını ve bu durumun beyin hasarı ve ölüm riskini artırdığını belirtiyor. Hükümetin 2018'de başlattığı 'İngiltere'nin Defibrilatör Programı' kapsamında 1.000 yeni cihaz dağıtılması planlanmıştı, ancak programın yavaş ilerlemesi nedeniyle hedefe ulaşılamadı.
Küresel Boyut ve Benzeri Örnekler
Defibrilatöre erişim sorunu sadece İngiltere'ye özgü değil. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, kalp krizleri küresel ölüm nedenleri arasında ilk sırada yer alıyor ve her yıl 7 milyon kişi bu nedenle hayatını kaybediyor. ABD'de 2019'da kabul edilen bir yasa ile her federal binada defibrilatör bulundurulması zorunlu hale getirilmişti. Japonya'da ise 2004'te başlatılan bir programla halka açık alanlardaki defibrilatör sayısı 700.000'e ulaştı ve başarı oranı %40'a yükseldi. Uzmanlar, erişilebilir defibrilatör ağının yaygınlaştırılması ve toplumda ilk yardım eğitiminin artırılmasının, binlerce hayatın kurtarılabileceğini vurguluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de de kalp krizleri önemli bir halk sağlığı sorunu. Sağlık Bakanlığı verilerine göre, yılda 200.000'den fazla kişi kalp krizi geçiriyor ve hastane öncesi müdahale oranı düşük. İngiltere örneği, defibrilatörlerin stratejik olarak konumlandırılması ve 7/24 erişimin sağlanmasının hayati önemini ortaya koyuyor. Türkiye'de özellikle büyükşehirlerde AVM, stadyum ve havalimanlarında bulunan cihazların sayısı artsa da, kırsal bölgelerde erişim oldukça sınırlı. Bu durum, acil müdahale sistemlerinin güçlendirilmesi ve toplum bilincinin artırılması gerektiğini gösteriyor.
