ABD'de 5 Kasım 2024'te yapılacak başkanlık seçimleriyle eş zamanlı olarak gerçekleşecek Kongre ara seçimlerine ilişkin çarpıcı bir tahmin yayımlandı. Karar Masası Merkezi (Decision Desk HQ - DDHQ) tarafından hazırlanan yeni bir öngörü, Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu elde edeceğini, Senato'da ise partiler arasındaki dağılımın 50-50 olacağını ortaya koyuyor. Seçime 100 günden biraz fazla bir süre kala açıklanan bu tahmin, Kongre'nin kontrolü için yaşanacak mücadelenin son derece rekabetçi geçeceğine işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
DDHQ'nun tahmini, seçimlerin kaderini belirleyecek kritik eyaletlerdeki anketler ve demografik verilere dayanıyor. Şu anda Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçilerin 212, Demokratların ise 220 sandalyesi bulunuyor; 3 sandalye boş durumda. DDHQ'ya göre Kasım ayında Demokratlar 207, Cumhuriyetçiler 188 güvenli sandalyeye sahip olacak; geri kalan 40 sandalye ise başa baş yarışlarda kazanılacak. Bu tablo, Demokratların Meclis'i geri kazanma ihtimalini güçlendiriyor.
Senato cephesinde ise durum daha karmaşık. Mevcut Senato'da Cumhuriyetçiler 49, Demokratlar 47 sandalyeye sahip; 4 bağımsız vekil Demokratlarla blok oyu kullanıyor. DDHQ, seçimler sonucunda 49 Demokrat, 48 Cumhuriyetçi ve 3 başa baş yarış öngörüyor. Kalan sandalyelerin kazanılma şekline bağlı olarak Senato'nun 50-50 eşitliğe ulaşması muhtemel görünüyor. Bu durumda, Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in (veya seçimi kazanan başkanın yardımcısının) Senato'da belirleyici oy kullanması söz konusu olacak.
Bölgesel ve Küresel Boyut
ABD Kongre seçimlerinin sonucu, sadece ülke içi politikaları değil, küresel dengeleri de etkileyecek. Demokratların Meclis'i kazanması, Biden yönetiminin yurt içi gündemini ilerletmesini kolaylaştırabilir. Ancak Senato'daki 50-50 dağılım, partizan kutuplaşmanın derinleşeceğine ve yasama sürecinin kilitlenmelere açık olacağına işaret ediyor. Dış politikada ise Ukrayna'ya yardım, Çin ile rekabet ve NATO'nun geleceği gibi konularda kararların alınması zorlaşabilir.
Ekonomik açıdan, bölünmüş bir Kongre, vergi politikaları, bütçe harcamaları ve borç tavanı müzakerelerinde belirsizlik yaratabilir. Piyasalar genellikle istikrarlı bir yasama ortamını tercih eder; bu nedenle 50-50 Senato, yatırımcılar için ek risk unsuru olarak değerlendirilebilir. Özellikle iklim değişikliği ve enerji politikaları gibi alanlarda uzlaşma gerekecek.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD Kongre seçimlerinin Türkiye'ye doğrudan bir yansıması olmasa da, dolaylı etkileri önemli. Demokratların Meclis'i kazanması, Türkiye'ye yönelik silah ambargoları ve insan hakları eleştirilerinin devam edebileceği anlamına geliyor. Ancak Senato'daki eşit dağılım, Türkiye'ye yönelik yaptırım kararlarının geçmesini zorlaştırabilir. Ayrıca, Doğu Akdeniz ve Suriye gibi bölgesel konularda ABD'nin tutumu, Kongre'deki güç dengesine bağlı olarak şekillenecek. Türkiye, özellikle F-16 alımı gibi askeri konularda Kongre'nin onayına ihtiyaç duyduğu için, seçim sonuçları Ankara'nın elini güçlendirebilir veya zayıflatabilir.
