Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Çarşamba günü Ankara'da yaptığı açıklamada, Danimarka'nın NATO'nun her karış toprağını, Danimarka Krallığı da dahil olmak üzere savunmaya hazır olduğunu söyledi. Frederiksen'in bu açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump'ın bir gün önce Grönland'ın ABD tarafından kontrol edilmesi gerektiğini yinelemesinin ardından geldi. Türkiye'ye resmi bir ziyaret gerçekleştiren Frederiksen, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesi öncesinde basın mensuplarına konuştu.
Trump'ın Grönland çıkışı NATO'yu karıştırdı
ABD Başkanı Donald Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, Grönland'ın ABD için stratejik bir öneme sahip olduğunu ve adanın ABD kontrolüne geçmesi gerektiğini belirtmişti. Trump, “Grönland'ı satın almak istiyoruz. Bu, dünyanın en büyük adası ve ABD için hayati önem taşıyor” ifadelerini kullanmıştı. Bu sözler, NATO içinde gerginliğe yol açarken, Danimarka Başbakanı Frederiksen'in sert tepkisiyle karşılaşmıştı.
Frederiksen, Ankara'daki açıklamasında, “Danimarka olarak NATO'nun her karış toprağını savunmaya hazırız. Buna Danimarka Krallığı da dahildir. Grönland, Danimarka'nın ayrılmaz bir parçasıdır ve egemenliğimiz konusunda herhangi bir taviz vermemiz söz konusu değildir” dedi. Başbakan, ayrıca NATO'nun kolektif savunma prensibinin tartışmaya açık olmadığını vurguladı.
Grönland'ın stratejik önemi ve ABD'nin hesapları
Grönland, Kuzey Kutbu'ndaki jeostratejik konumu, zengin doğal kaynakları ve askeri üsleri nedeniyle ABD için büyük önem taşıyor. Adada bulunan Thule Hava Üssü, ABD'nin erken uyarı sistemi için kritik bir rol oynuyor. Ayrıca, küresel ısınmayla birlikte Kuzey Kutbu'nda yeni deniz ticaret yollarının açılması, Grönland'ın stratejik değerini daha da artırıyor.
Trump, daha önce de 2019 yılında Grönland'ı satın alma fikrini ortaya atmış, ancak Danimarka ve Grönland yönetiminden sert tepki görmüştü. O dönemde Frederiksen, bu fikri “absürt” olarak nitelendirmişti. Trump'ın bu yeni çıkışı, NATO müttefikleri arasında rahatsızlık yaratırken, uzmanlar ABD Başkanı'nın bu tür açıklamalarının ittifakın birliğini zedeleyebileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Danimarka-NATO gerginliği, ittifak içi dayanışmanın önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Türkiye, NATO'nun güney kanadında kritik bir ülke olarak, müttefikler arasındaki bu tür anlaşmazlıkların ittifakın caydırıcılığını zayıflatabileceğini düşünüyor. Özellikle Doğu Akdeniz ve Kuzey Kutbu gibi stratejik bölgelerdeki gerginlikler, Türkiye'nin de güvenlik çıkarlarını doğrudan etkileyebilir. Ankara, NATO içindeki uyumun korunmasından yana bir tutum sergilerken, Danimarka ile ikili ilişkilerde bu tür konuların gündeme gelmesi, Türkiye'nin ittifak içindeki pozisyonunu yeniden değerlendirmesine neden olabilir. Ayrıca, Grönland meselesi, Türkiye'nin Kuzey Kutbu politikaları açısından da dolaylı bir önem taşıyor; zira Türkiye, Arktik Konseyi'ne gözlemci üye olmak için başvuruda bulunmuş durumda.
