Danimarka hükümeti, Avrupa Birliği Adalet Divanı’nda (CJEU) görülen yayıncı hakları davasına resmen müdahil oldu. Kopenhag yönetimi, davanın AB’nin dijital telif hukuku çerçevesinde önemli bir emsal teşkil edeceğini belirterek, yayıncıların içeriklerinin çevrimiçi platformlarda kullanımına ilişkin haklarının genişletilmesi gerektiğini savundu. Dava, Alman yayıncılar ile Google arasındaki uzun süreli anlaşmazlığın bir parçası olarak AB hukukuna taşınmıştı.
Gelişmenin arka planı
Dava, AB’nin 2019’da kabul ettiği Dijital Tek Pazar Telif Hakkı Direktifi’nin (DSM Direktifi) 15. maddesine dayanıyor. Bu madde, haber yayıncılarına içeriklerinin Google Haberler gibi platformlarda kullanılması karşılığında telif hakkı talep etme hakkı tanıyor. Ancak Almanya’da yayıncılar, Google’ın ödeme yapmayı reddetmesi üzerine mahkemeye başvurmuştu. Alman mahkemesi, direktifin yorumlanması için AB Adalet Divanı’na başvurdu.
Danimarka’nın müdahilliği, üye devletlerin bu konudaki bölünmüşlüğünü de gözler önüne seriyor. Fransa başta olmak üzere bazı ülkeler yayıncı haklarını güçlü şekilde desteklerken, Polonya gibi diğer ülkeler direktifin ifade özgürlüğünü kısıtlayabileceği endişesiyle karşı çıkıyor. Danimarka, dengeli bir yorumun AB dijital ekonomisi için kritik olduğunu vurguluyor.
Bölgesel ve küresel boyut
AB Adalet Divanı’nın vereceği karar, yalnızca Avrupa’da değil, küresel ölçekte dijital platformlar ve yayıncılar arasındaki güç dengesini etkileyebilir. Karar, Google, Meta ve Microsoft gibi teknoloji devlerinin haber içeriği kullanımına ilişkin iş modellerini yeniden şekillendirebilir. Ayrıca, Avustralya ve Kanada gibi ülkelerde benzer düzenlemelerin yasal dayanağını güçlendirebilir.
Danimarka’nın müdahalesi, küçük AB ülkelerinin bile dijital hukuk alanında sesini duyurma çabası olarak değerlendiriliyor. Kopenhag, özellikle yerel haber yayıncılarının küresel platformlar karşısında korunması gerektiğini düşünüyor. Bu dava, aynı zamanda AB’nin dijital egemenlik hedefleriyle de örtüşüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, AB üyesi olmasa da, AB telif hukukundaki gelişmeler dijital içerik üreticilerini ve Türk medya sektörünü etkileyebilir. Türkiye’de de Google ve Meta gibi platformlar haber içerikleri kullanırken, AB’de verilecek karar benzer düzenlemelere örnek oluşturabilir. Ayrıca, Türkiye’nin AB ile Gümrük Birliği’nin güncellenmesi müzakerelerinde dijital ticaret kuralları gündeme geldiğinde, bu karar referans alınabilir. Kısacası, Kopenhag’ın hamlesi İstanbul’da da yankı bulacak gibi görünüyor.
