ABD'de 2024 başkanlık seçimleri yaklaşırken, senato yarışları da kilit önem taşıyor. Özellikle Kuzey Karolina, Cumhuriyetçilerin elinde tutmakta zorlanacağı bir eyalet olarak öne çıkıyor. Son yapılan bir anket, Demokrat aday Roy Cooper'ın Cumhuriyetçi rakibi Michael Whatley karşısında azımsanmayacak bir farkla önde olduğunu ortaya koydu. Ankete göre Cooper yüzde 45, Whatley ise yüzde 40 destek alıyor. Bu durum, Cumhuriyetçi Parti'nin uzun süredir güvenli kalesi olarak görülen Kuzey Karolina'da senato koltuğunu kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
Gelişmenin Arka Planı
Kuzey Karolina, son yıllarda siyasi anlamda giderek daha rekabetçi hale geldi. 2020 başkanlık seçimlerinde Donald Trump'ın sadece 1.3 puan farkla kazandığı eyalet, 2022 ara seçimlerinde de Cumhuriyetçi aday Ted Budd'in senato yarışını kazanmasıyla dikkat çekmişti. Ancak bu sefer durum farklı. Demokratlar, popüler Vali Roy Cooper'ı sahaya sürerek eyaletteki değişen demografik yapıyı ve banliyölerde artan Demokrat desteğini kullanmayı hedefliyor. Cooper, valilik döneminde eğitim ve sağlık hizmetlerine yaptığı yatırımlarla tanınıyor. Öte yandan Whatley, Trump'ın eski danışmanlarından ve eyalet partisinin başkanı olarak daha muhafazakar bir çizgide. Anketler, Cooper'ın özellikle kadın seçmenler ve bağımsızlar arasında daha güçlü olduğunu gösteriyor. Ancak yarışın daha başında olduğu ve kampanya harcamalarının artmasıyla tablonun değişebileceği belirtiliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Kuzey Karolina, ABD Senatosu'ndaki dengeler açısından kritik bir eyalet. Şu anda Senato'da 50-50'lik bir dağılım bulunuyor ve Başkan Yardımcısı Kamala Harris'in oyu Demokratların lehine. Ancak 2024'te Cumhuriyetçilerin savunması gereken 23 sandalye bulunurken, Demokratların sadece 11 sandalyesi yeniden seçime giriyor. Bu nedenle Kuzey Karolina gibi dönüşüme açık eyaletlerde Demokratların kazanması, Senato kontrolünü ellerinde tutmalarını sağlayabilir. Aksi takdirde Cumhuriyetçiler, başkanlık seçimini kazanamasalar bile Senato'yu ele geçirerek Biden yönetiminin yasama gündemini bloke edebilir. Küresel olarak, ABD Senatosu'nun bileşimi; dış yardımlar, silah satışları ve uluslararası anlaşmalar gibi konularda doğrudan etkili. Örneğin, Ukrayna'ya yardım paketleri veya Çin'e karşı teknoloji yaptırımları gibi konularda Senato'nun tutumu belirleyici oluyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ABD'deki siyasi dengelerin Türkiye'yi etkileyebilecek potansiyel sonuçlarına işaret ediyor. ABD Senatosu'nun kontrolü, özellikle Kongre'nin Türkiye'ye yönelik politikalarında belirleyici. Demokrat bir Senato, Biden yönetiminin Türkiye ile ilişkilerde daha yapıcı bir dil kullanmasına olanak tanıyabilir. Ancak Cumhuriyetçilerin Senato'yu alması, özellikle F-16 satışı ve S-400 krizi gibi konularda daha sert bir tutum sergilenmesine yol açabilir. Kuzey Karolina gibi kritik bir eyaletteki yarış, sadece ABD iç siyaseti için değil, aynı zamanda Ankara-Washington hattındaki dengeler için de yakından izlenmeli.
