Washington'da Cumhuriyetçi Temsilciler Meclisi üyelerinden oluşan ve her geçen gün büyüyen bir grup, Başkan Donald Trump'a, yönetimin Rusya'ya karşı tutumunu sertleştirmemesi halinde Pentagon'a yönelik ek finansmanı engellemeye hazır oldukları uyarısında bulundu. Savunma Bakanı Pete Hegseth'in önderliğindeki yönetim ise Kongre'deki Cumhuriyetçilere en az 350 milyar dolarlık ek savunma bütçesini onaylamaları için baskı yapıyor.
Parti İçinde Rusya Gerilimi
Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçiler arasında Rusya konusunda farklı sesler yükseliyor. Özellikle savunma ve dış politika komisyonlarında görev yapan bazı isimler, Trump yönetiminin Moskova'ya yönelik politikasını yeterince sert bulmadıklarını açıkça dile getiriyor. Bu milletvekilleri, ABD'nin Ukrayna'ya verdiği desteğin sürdürülmesi ve Rusya'ya yönelik yaptırımların artırılması gerektiğini savunuyor. Yönetimin Pentagon bütçesini artırma talebi, bu grup için bir kaldıraç işlevi görüyor: Rusya'ya karşı daha net bir tavır alınmadan ek fonların onaylanmaması tehdidi, Beyaz Saray'a yönelik bir baskı aracı olarak kullanılıyor.
Savunma Bakanı Pete Hegseth, son haftalarda Kongre koridorlarında yoğun bir diplomasi yürütüyor. Yönetim, ABD'nin küresel askeri varlığını güçlendirmek ve özellikle Çin'e karşı caydırıcılığı artırmak için 350 milyar dolarlık ek kaynağa ihtiyaç duyulduğunu savunuyor. Ancak bu talebin Rusya ile ilişkilendirilmesi, parti içindeki bölünmeyi derinleştiriyor. Bazı Cumhuriyetçiler, ek bütçenin Rusya'ya karşı somut adımlarla desteklenmesi gerektiğini belirtirken, diğerleri yönetimin önceliklerinin farklı olduğunu düşünüyor.
Pentagon Bütçesi ve Kongre Dengeleri
ABD savunma bütçesi, Kongre'de her yıl yoğun tartışmalara sahne oluyor. Trump yönetimi, 2025 mali yılı için savunma harcamalarını önemli ölçüde artırmayı planlıyor. Ancak Temsilciler Meclisi'ndeki Cumhuriyetçi çoğunluk, bu artışı onaylamak için bazı şartlar öne sürüyor. Özellikle Rusya'nın Ukrayna'daki savaşı ve Suriye'deki varlığı, bu milletvekillerinin endişelerini artırıyor. Yönetimin Rusya'ya karşı daha agresif bir politika izlemesi gerektiğini savunan grup, aksi takdirde bütçe görüşmelerinde blokaj uygulayabileceklerini ima ediyor.
Bu gelişme, Trump'ın başkanlığı döneminde Cumhuriyetçi Parti içindeki Rusya konusundaki geleneksel bölünmeyi yeniden gün yüzüne çıkarıyor. Trump, görev süresi boyunca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile iyi ilişkiler kurmaya çalışmış, ancak Kongre'deki bazı Cumhuriyetçiler bu yaklaşımı eleştirmişti. Şimdi benzer bir gerilim, savunma bütçesi üzerinden yeniden alevlenmiş durumda. Yönetimin şu ana kadar Rusya'ya yönelik somut bir yeni adım açıklamaması, bu gruptaki milletvekillerinin sabrını taşırmış görünüyor.
Bölgesel ve Küresel Yansımalar
ABD'deki bu iç tartışma, küresel güvenlik dengelerini de yakından ilgilendiriyor. NATO müttefikleri, ABD'nin Rusya'ya karşı tutumunu dikkatle izliyor. Avrupa başkentleri, Washington'ın Moskova'ya yönelik politikasında bir yumuşama olup olmayacağını sorguluyor. Özellikle Ukrayna, ABD'nin askeri yardımlarının sürekliliği konusunda endişeli. Cumhuriyetçilerin bütçeyi şarta bağlaması, ABD'nin müttefiklerine verdiği güvencelerin sorgulanmasına yol açabilir.
Öte yandan, Rusya cephesinde de bu tartışmalar yakından takip ediliyor. Kremlin, ABD içindeki bölünmelerden faydalanmaya çalışabilir. Moskova, Batı'nın yaptırımlar ve askeri destek konusunda birlik olmadığı mesajını yaymaya çalışacaktır. Ayrıca, ABD'nin savunma bütçesindeki belirsizlik, Çin'in de hesaplarını etkileyebilir. Çin, ABD'nin askeri harcamalarındaki dalgalanmaları kendi lehine kullanabilir.
Savunma uzmanları, ABD'nin ek bütçe onaylanmaması halinde özellikle Hint-Pasifik bölgesindeki askeri varlığını güçlendirme planlarının sekteye uğrayabileceğini belirtiyor. Bu durum, küresel caydırıcılık dengesini etkileyebilir. Aynı zamanda, Rusya'ya karşı daha sert adımlar atılmaması, Moskova'nın revizyonist politikalarını cesaretlendirebilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD'de Cumhuriyetçilerin savunma bütçesini Rusya'ya karşı daha sert tutum alma şartına bağlaması, Türkiye'yi doğrudan ilgilendiren sonuçlar doğurabilir. Türkiye, hem NATO içinde hem de Rusya ile ilişkilerinde dengeli bir politika izliyor. ABD'nin Rusya'ya yönelik tutumunun sertleşmesi, Türkiye'nin Batı ile ilişkilerinde yeni gerilimlere yol açabilir; zira Ankara, Moskova ile savunma ve enerji alanlarında işbirliğini sürdürüyor. Öte yandan, ABD'nin askeri harcamalarındaki belirsizlik, Türkiye'nin savunma sanayii işbirliklerini ve F-16 tedarik süreçlerini etkileyebilir. Türkiye, ABD iç siyasetindeki dalgalanmaları yakından izleyerek, kendi güvenlik ve ekonomik çıkarlarını korumak için çok yönlü diplomasisini sürdürmek zorunda.
