ABD’de Cumhuriyetçi Parti, Başkan Donald Trump yönetiminin özel eğitimden sorumlu bir ofisi Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı’na (HHS) devretme planına karşı harekete geçti. Plan, daha önce aşı karşıtı görüşleriyle tanınan ve çeşitli tartışmalı sağlık politikaları savunan Robert F. Kennedy Jr.’ın bu ofisin başına geçmesine yol açabilir. Cumhuriyetçi senatörler, özel eğitim hizmetlerinin engelli bireyler için hayati önem taşıdığını ve bu tür bir devrin, uzun yıllardır süregelen federal yapıyı bozabileceği uyarısında bulunuyor.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Eğitim Bakanlığı, Engelli Bireylerin İstihdam Edilmesine Yardımcı Olan Ofis (Rehabilitation Services Administration) olarak bilinen birimi HHS’ye devretmeyi planlıyor. Bu ofis, engelli bireylerin iş bulma ve mesleki rehabilitasyon süreçlerini yönetiyor. Yıllık bütçesi yaklaşık 3 milyar dolar olan bu birim, eyaletlere ve yerel kuruluşlara hibe dağıtarak engelli vatandaşların iş gücüne katılımını teşvik ediyor. Plan, Trump yönetiminin Eğitim Bakanlığı’nı küçültme ve bazı görevlerini diğer bakanlıklara devretme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Cumhuriyetçi Senatör Bill Cassidy ve bir grup meslektaşı, konuyla ilgili bir mektup kaleme alarak Eğitim Bakanı Betsy DeVos’a itirazlarını iletti. Mektupta, ofisin Eğitim Bakanlığı bünyesinde kalması gerektiği, aksi takdirde engelli bireylere sunulan hizmetlerin aksayabileceği vurgulandı. RFK Jr.’ın HHS bünyesinde bu ofisi yönetme ihtimali ise özellikle endişe yaratıyor. Kennedy, aşı karşıtlığı ve sağlık politikalarındaki tartışmalı duruşuyla biliniyor; bu nedenle engelli istihdamı gibi hassas bir alanda etkili olmasının riskli olduğu düşünülüyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu gelişme, ABD iç politikasında federal yapılanma tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Eğitim Bakanlığı’nın yetkilerinin azaltılması, muhafazakâr çevreler tarafından uzun süredir savunuluyor. Ancak engelli hakları savunucuları, bu tür bir devrin federal denetimi zayıflatacağı ve eyaletler arasında eşitsizlik yaratacağı uyarısı yapıyor. Küresel ölçekte ise ABD’nin engelli istihdamı politikalarındaki değişim, diğer ülkeler için de örnek teşkil edebilir. Özellikle engelli bireylerin iş gücüne katılımının teşvik edilmesi konusunda ABD’nin attığı adımlar, uluslararası kuruluşlar tarafından yakından izleniyor.
Planın hayata geçmesi halinde, RFK Jr.’ın HHS bünyesinde etkili bir pozisyona gelmesi, sağlık politikalarındaki tartışmaları da beraberinde getirecek. Kennedy’nin daha önce otizm ile aşılar arasında bağlantı olduğu yönündeki iddiaları bilimsel çevrelerce reddedilmişti. Bu nedenle onun özel eğitim alanında söz sahibi olması, özellikle otizmli bireylerin aileleri arasında tedirginlik yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’deki bu gelişme, Türkiye’nin engelli politikalarına doğrudan bir etki yapmasa da, küresel engelli istihdamı trendleri açısından dikkatle izlenmelidir. Türkiye, engelli vatandaşlarının iş gücüne katılımını artırmak için çeşitli teşvik ve yasal düzenlemeler uygulamaktadır. ABD’de federal yapıdaki değişim, engelli hakları konusunda uluslararası standartların belirlenmesinde önemli bir referans noktası olabilir. Ayrıca, RFK Jr. gibi tartışmalı isimlerin sağlık politikalarında etkili olması, aşı karşıtlığı gibi küresel bir sorunun ABD’deki yansımalarını göstermesi açısından Türkiye’deki sağlık politikaları için de dersler barındırmaktadır.
