Alman kimya devi Covestro'nun CEO'su Markus Steilemann, Avrupa Birliği'nin stratejik sektörlerini korumak için acil önlem almaması durumunda, Avrupalı şirketlerin Çin ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelere kitlesel olarak yönelebileceği uyarısında bulundu. Steilemann'ın bu açıklaması, Abu Dabi devlet yatırım fonu ADNOC'un kontrolündeki Covestro'nun Çin'e ve BAE'ye toplam 4 milyar avro (yaklaşık 150 milyar TL) değerinde yeni yatırım planlarını duyurduğu bir döneme denk geldi. Covestro, özellikle otomotiv, inşaat ve elektronik sektörlerinde kullanılan yüksek performanslı polimerler üretiyor.
AB'nin sanayi stratejisi ve koruma önlemleri
Steilemann, Financial Times'a verdiği röportajda, AB'nin enerji fiyatlarındaki yükseklik ve yeşil dönüşüm maliyetleri nedeniyle rekabet gücünü kaybettiğini belirtti. CEO, "AB, hangi sektörleri koruyup hangilerini bırakacağına karar vermeli. Aksi takdirde, Avrupa'da üretim yapan şirketler, daha düşük maliyetli ve teşvik cömertliği olan ülkelere taşınacak" dedi. Covestro'nun Çin'deki Zhuhai kentinde yeni bir üretim tesisi kuracağı, BAE'de ise Abu Dabi'de bir araştırma merkezi açacağı bildirildi. Bu yatırımlar, şirketin Asya-Pasifik ve Orta Doğu pazarlarındaki büyüme hedefinin bir parçası.
Uzmanlar, Covestro'nun hamlesinin, Avrupa'nın sanayi tabanının erozyona uğradığına dair bir işaret olduğunu söylüyor. Enerji krizi, yüksek karbon fiyatları ve AB'nin karmaşık düzenlemeleri, enerji yoğun sektörleri zorluyor. Covestro gibi firmalar, Çin'in cömert teşvikleri ve BAE'nin düşük enerji maliyetleri karşısında Avrupa'dan uzaklaşıyor. Steilemann, AB'nin Net Sıfır Sanayi Yasası gibi girişimlerini desteklediğini, ancak bunların yeterli olmadığını vurguladı.
Küresel ekonomik dengeler ve rekabet
Covestro'nun yatırım kararları, küresel tedarik zincirlerinin yeniden şekillendiği bir dönemde alınıyor. ABD'nin Enflasyonu Düşürme Yasası (IRA) ve Çin'in Made in China 2025 stratejisi, Avrupa'yı endüstriyel rekabette geride bırakıyor. Steilemann, "Avrupa, yeşil dönüşümde lider olmak istiyorsa, özel sektörü teşvik etmeli ve bürokrasiyi azaltmalı. Yoksa, sadece Covestro değil, birçok şirket başka yerlere gidecek" ifadelerini kullandı.
Öte yandan, ADNOC'un Covestro'yu satın alması, Orta Doğu sermayesinin Avrupa sanayi varlıklarına olan ilgisini artırdı. Analistler, Abu Dabi'nin bu hamleyle petrolden çeşitlenmeyi ve ileri malzeme teknolojilerine erişmeyi hedeflediğini belirtiyor. Bu durum, Avrupa'nın stratejik bağımsızlığı konusunda soru işaretleri yaratıyor. Covestro, satın almanın ardından Çin ve BAE yatırımlarını hızlandırdı; bu, ADNOC'un küresel genişleme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Covestro'nun AB'den Çin ve BAE'ye yönelmesi, Türkiye için hem risk hem de fırsat barındırıyor. Türkiye, enerji yoğun sanayilerde Avrupa'ya kıyasla daha düşük maliyetli bir üretim üssü olabilir; ancak enerji fiyatları ve döviz volatilitesi dezavantaj yaratıyor. Öte yandan, ADNOC gibi Körfez fonlarının Türk şirketlerine veya ortak yatırımlara ilgisi artabilir. Türkiye'nin AB ile Gümrük Birliği ve yeşil dönüşüm hedefleri, Covestro benzeri firmaları çekmek için güncellenmeli. Ayrıca, Türk kimya sektörü, bu tür küresel oyuncularla işbirliğini artırmalı. Bölgesel olarak, Orta Doğu sermayesinin Avrupa'dan çıkışı, Türkiye'yi alternatif bir üretim ve yatırım merkezi haline getirebilir.
