ABD'nin Colorado eyaletindeki St. Mary Buzulu, kayıtlı tarihte ilk kez tamamen karsız kaldı. Bölgeye gelen ziyaretçiler, kar ve buzla kaplı olması beklenen dağ yamacında çıplak kayalıklarla karşılaşıyor. Bilim insanları, bu durumun iklim değişikliğinin somut bir göstergesi olduğunu belirtiyor.
Buzulun Geçmişi ve Erime Süreci
St. Mary Buzulu, Colorado'nun Front Range bölgesinde, Denver'ın yaklaşık 50 kilometre batısında yer alıyor. Uzun yıllar boyunca yaz aylarında bile kalıcı kar örtüsünü koruyan buzul, son yıllarda hızla erimeye başladı. 2024 yazında yapılan ölçümler, kar örtüsünün tamamen yok olduğunu ortaya koydu. Bu, buzulun izlenmeye başlandığı 19. yüzyılın sonlarından bu yana kaydedilen en düşük kar seviyesi.
Uzmanlar, artan sıcaklıklar, azalan kar yağışı ve erken ilkbahar erimelerinin bu sonucu doğurduğunu söylüyor. Colorado Üniversitesi'nden glasiyolog Dr. Sarah Thompson, "St. Mary gibi küçük buzullar, iklim değişikliğine karşı en hassas göstergelerdir. Bu yılki tam erime, uzun vadeli bir eğilimin parçası" dedi. Bölgede son 20 yılda ortalama sıcaklık 1,5 santigrat derece arttı; kar yağışı ise yüzde 20 azaldı.
Bölgesel ve Küresel Boyut
St. Mary Buzulu'nun erimesi, dünya genelinde buzulların geri çekilmesi trendinin bir parçası. Alaska, Himalayalar, Alpler ve And Dağları'ndaki buzullar da benzer şekilde küçülüyor. Bilim insanları, bu erimenin deniz seviyesini yükseltmesinin yanı sıra tatlı su kaynaklarını da tehdit ettiğini vurguluyor. Colorado Nehri havzası, milyonlarca insanın su ihtiyacını karşılıyor; buzulların yok olması bu kaynağı daha da kırılgan hale getiriyor.
Ayrıca, buzul turizmi bölge ekonomisi için önemli bir gelir kaynağı. St. Mary Buzulu'nu görmek için her yıl binlerce ziyaretçi geliyor. Karın tamamen erimesi, bu turizmi olumsuz etkileyebilir. Yerel işletmeler, ziyaretçi sayısında düşüş bekliyor. Çevre örgütleri ise durumu protesto etmek için bölgede etkinlikler düzenliyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
St. Mary Buzulu'ndaki erime, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de küresel iklim krizinin ulaştığı boyutu gösteriyor. Türkiye'de de Toroslar ve Doğu Karadeniz dağlarındaki buzullar hızla eriyor; bu durum su kaynaklarını ve tarımsal üretimi tehdit ediyor. Türkiye, Akdeniz Havzası'nda iklim değişikliğinden en çok etkilenecek ülkeler arasında. Paris Anlaşması kapsamındaki taahhütlerini güçlendirmesi ve yenilenebilir enerjiye yönelmesi gerekiyor. Ayrıca, sınır aşan sular politikasında iklim faktörünü daha fazla dikkate almalı.
