Colorado'nun 1. Kongre Bölgesi'nde siyasi tarih yazıldı. 15 dönemlik Demokrat Temsilci Diana DeGette, 18 Haziran Salı günü yapılan parti ön seçiminde ilerici aday Melat Kiros karşısında ağır bir yenilgi aldı. 30 yılı aşkın süredir koltuğunu koruyan DeGette, bu kez tabanın değişim talebine direnemedi. Resmi olmayan sonuçlara göre Kiros, Denver merkezli bölgede oyların yüzde 51'ini alarak sürpriz bir zafer kazandı. Seçim sürecinde DeGette, emekli olana dek kendisine yönelik hiçbir ciddi birincil meydan okumayla karşılaşmamıştı, bu nedenle sonuç Washington'da büyük yankı uyandırdı.
30 Yıllık İktidarın Sonu: DeGette Neden Kaybetti?
Diana DeGette, 1997'den bu yana temsil ettiği Colorado'nun 1. bölgesinde ilerici çizgisiyle tanınıyordu. Ancak son dönemde özellikle genç seçmenler ve aktivistler, DeGette'in iklim değişikliği ve sağlık hizmetleri konusunda yeterince radikal olmadığını düşünüyordu. Melat Kiros, kampanyasını tamamen bu kesimlere odakladı; Yeşil Yeni Düzen ve evrensel sağlık sigortası gibi politikaları öne çıkardı. Kiros ayrıca kampanyasında işçi sendikalarından ve ilerici çevrimiçi topluluklardan önemli destek aldı. Seçim öncesinde yapılan anketler, DeGette'in bu yıl bir meydan okumayla karşılaşacağını gösteriyordu ancak hiçbir anketçi, 15 dönemlik bir ismin bu kadar net bir şekilde kaybedeceğini öngörmemişti. DeGette, seçim gecesi yaptığı konuşmada “Halk konuştu ve ben bu karara saygı duyuyorum” diyerek mağlubiyetini kabul etti.
Kiros'un zaferi, ABD'deki ilerici hareketin yeniden canlandığını gösteriyor. 2024 seçimlerinde Demokrat Parti'nin ilerici kanadı önemli kayıplar yaşamış, partinin merkezci isimleri öne çıkmıştı. Ancak Kiros'un başarısı, özellikle genç seçmenlerin sandığa gitmesi halinde ilericilerin hâlâ kazanabileceğini kanıtladı. Colorado Üniversitesi Siyaset Bilimi Bölümü'nden Prof. Dr. Sarah Roberts, “Kiros, DeGette'i kendi oyununda yendi. DeGette ilericiydi ama Kiros daha ilericiydi. Denver gibi kentli ve eğitimli bir bölgede bu fark yeterli oldu” değerlendirmesinde bulundu.
Bu Zaferin Bağlamı: İlerici Dalga mı, Yerel Bir Anomali mi?
Melat Kiros'un zaferi, ABD genelinde bir trendin habercisi olarak görülebilir. Son yıllarda New York'un 14. bölgesi gibi diğer kentli bölgelerde de benzer sürprizler yaşanmıştı. Ancak bu kez farklı olan, DeGette'in uzun süredir ilerici bir oy kaydına sahip olması ve buna rağmen kaybetmesi. Bu durum, seçmenlerin yalnızca siyasi kimliklere değil, somut politika vaatlerine baktığını gösteriyor. Kiros, kampanyasında özellikle kiralık konut krizine ve kamu hizmetlerinin özelleştirilmesine karşı çıktı; bu da Denver'da artan yaşam maliyetinden rahatsız olan seçmenlerde karşılık buldu.
Öte yandan, ulusal Demokrat Parti yetkilileri için bu sonuç rahatsız edici olabilir. DeGette, Meclis'te ticaret ve sağlık politikalarında etkili bir isimdi. Onun kaybı, Meclis'teki deneyimli ellerin azalması anlamına geliyor. Kiros'un genel seçimde Cumhuriyetçi adayı yenmesi neredeyse kesin görülüyor, ancak yeni bir milletvekilinin komite atamaları ve yasa yapım sürecinde acemi olması kaçınılmaz. Denver'da yayımlanan Rocky Mountain News'in yorum yazarı John Atkins, “Kiros, Kongre'ye gitmeye hazır mı? Kampanya yürütmek başka, yasa yapmak bambaşka bir şey. Ancak seçmenler değişim istedi ve bunu açıkça ifade etti” diye yazdı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, ilk bakışta Türkiye ile doğrudan ilgisiz görünse de, ABD Kongresi'ndeki güç dengeleri ve dış politika eğilimleri açısından önem taşıyor. DeGette, Kongre'de Türkiye'ye yönelik Ermeni soykırımı iddialarını tanıyan kararlara destek veren isimlerden biriydi. Onun yerine seçilen Kiros'un bu konudaki tutumu henüz net değil; ancak ilerici kanadın genel olarak insan hakları konularında daha aktif olduğu düşünülürse, Kiros'un da benzer bir çizgi izlemesi olası. Ayrıca Kiros, Doğu Afrika kökenli olması nedeniyle Afrika Boynuzu politikalarına ilgi duyabilir; bu dolaylı olarak Türkiye'nin Somali gibi ülkelerdeki etkinliğini etkileyebilir. Kısacası, bu yerel seçim sonucunun Türkiye-ABD ilişkilerinde kısa vadede büyük bir etkisi olmasa da, Kongre'nin bileşimindeki değişimin uzun vadede takip edilmesi gerekiyor.
