Eski ABD Dışişleri Bakanı Hillary Clinton, Başkan Joe Biden’ın 2024 seçimlerinde yeniden aday olma kararının “korkunç bir hata” olduğunu ve bu hatanın Demokratlar’ın seçimi kaybetmesine neden olduğunu söyledi. Clinton, gerçek bir ön seçim sürecinin galibinin Cumhuriyetçi rakibi Donald Trump’ı yenebileceğini belirtti. The Guardian’a konuşan Clinton, Biden’ın yaşı ve zihinsel keskinliğiyle ilgili endişelerin aylardır dile getirilmesine rağmen, partinin bu uyarıları dikkate almadığını ifade etti. Clinton’ın açıklamaları, Biden’ın 81 yaşında olması ve kampanya sırasında sergilediği performansın sorgulanmasının ardından geldi.
Gelişmenin arka planı
Joe Biden, Nisan 2023’te yeniden aday olacağını duyurmuştu. Ancak kamuoyu yoklamaları, ekonomik endişeler ve sınır güvenliği gibi konularda Biden’ın Trump karşısında geride olduğunu gösteriyordu. Clinton’a göre, Demokrat Parti içinde erken ve rekabetçi bir ön seçim yapılmaması, alternatif adayların güçlü bir kampanya yürütmesini engelledi. Clinton, “Eğer gerçek bir yarış olsaydı, ortaya çıkan aday Trump’ı rahatça yenebilirdi” dedi. Biden’ın yaşı ve sağlık durumu, özellikle Kasım 2023’te yaptığı bir konuşmada takıldığı anların ardından sıkça tartışılır olmuştu. Parti içinden bazı isimler, başkanın yeniden aday olmasının riskli olduğunu dile getirse de, Biden ekibi bu eleştirileri “erken” bularak geri çevirmişti.
Hillary Clinton, 2016’da Donald Trump’a karşı kaybeden aday olarak deneyimlerini paylaştı. O dönemde de ön seçim sürecinin uzun sürmesinin partiyi yıprattığını ve Trump’ın avantajlı konuma geçtiğini belirten Clinton, bu kez de benzer bir hatanın yapıldığını ifade etti. Clinton, “Parti liderleri, Biden’ın en güçlü aday olduğunu düşündüler ama gerçekler bunu göstermedi. Trump karşısında durabilecek daha enerjik ve genç bir adaya ihtiyaç vardı” yorumunu yaptı.
Bölgesel ve küresel boyut
Clinton’ın bu açıklamaları, ABD’deki siyasi kutuplaşmanın derinleştiği bir dönemde geldi. Trump’ın yeniden başkanlık için güçlü bir aday olması, Demokratlar’ın seçim stratejisini yeniden sorgulamalarına neden oldu. Biden’ın adaylığı, ABD’nin uluslararası ittifakları ve dış politikası açısından da kritikti. Avrupa’daki müttefikler, Biden’ın Transatlantik bağları güçlendiren tutumunu desteklerken, Trump’ın yeniden göreve gelmesinin NATO ve Ukrayna desteği gibi konularda belirsizlik yaratacağı endişesi hakim. Clinton, Demokratlar’ın kazanamayacaklarını bile bile Biden’ı aday göstermesinin, sadece ABD iç siyasetini değil, küresel demokrasi mücadelesini de olumsuz etkilediğini söyledi.
Biden yönetiminin Rusya-Ukrayna savaşı ve Çin’le rekabet gibi konularda izlediği politikalar, Trump’ın döneminde keskin bir değişime uğrayabilir. Uzmanlar, Trump’ın yeniden başkan olması halinde Ukrayna’ya yardımları durdurabileceğini ve ticaret savaşlarını tırmandırabileceğini öngörüyor. Bu nedenle Clinton’ın uyarıları, sadece Demokratlar için değil, tüm uluslararası toplum için bir uyarı niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD’deki seçim sonuçları, Türk dış politikasını doğrudan etkileyebilecek nitelikte. Biden döneminde Türkiye-ABD ilişkileri, S-400 krizi ve Doğu Akdeniz gibi konularda inişli çıkışlı bir seyir izledi. Trump’ın yeniden seçilmesi halinde, daha öngörülemez ve işlemsel bir dış politika beklenebilir. Bu durum, Türkiye’nin ABD ile savunma ve ticaret alanlarında yeni fırsatlar veya riskler yaratabilir. Öte yandan, Demokratlar’ın seçim kaybı, Kongre’deki iki partili Türkiye karşıtı söylemleri güçlendirebilir. Ankara’nın, hangi parti iktidarda olursa olsun, ABD ile ilişkileri çeşitlendiren ve krizleri yönetmeye hazırlıklı bir strateji benimsemesi kritik önem taşıyor.
