Citigroup Inc. tarafından yayımlanan yeni bir rapora göre, Senegal'in dolar cinsinden tahvillerinin yeniden yapılandırılması halinde yatırımcılar, tahvillerin nominal değerinin yüzde 50'sinden daha azını geri alabilir. Bu oran, söz konusu tahvillerin şu anda işlem gördüğü piyasa fiyatlarının oldukça altında bir seviyeye işaret ediyor. Citigroup analistleri, Senegal'in artan borç yükü ve zorlaşan ekonomik koşullar karşısında bir borç yeniden yapılandırmasına gitme olasılığının yükseldiğini belirtiyor.
Senegal'in borç krizi ve yeniden yapılandırma senaryoları
Senegal, son yıllarda artan kamu borcu ve düşen döviz rezervleri nedeniyle uluslararası piyasalarda baskı altında. Ülkenin 2024 yılında vadesi dolacak yaklaşık 2,3 milyar dolarlık dış borcu bulunuyor. Citigroup'un analizine göre, olası bir yeniden yapılandırmada tahvil sahipleri, nominal değerin yalnızca yüzde 45-50'sini geri alabilecek. Mevcut piyasa fiyatları ise nominal değerin yüzde 60-70'i seviyesinde işlem görüyor. Bu durum, yatırımcıların yeniden yapılandırma beklentisiyle tahvilleri zaten indirimli fiyattan işlem gördüğünü gösteriyor. Citigroup, Senegal'in borç ödeme kapasitesinin zayıfladığını, bu nedenle alacaklıların bir kesinti (haircut) kabul etmek zorunda kalacağını öngörüyor. Senegal hükümeti ise henüz resmi bir yeniden yapılandırma talebinde bulunmadı ancak IMF ile yürütülen görüşmelerde mali destek arayışında olduğu biliniyor.
Senegal'in ekonomik zorlukları, küresel faiz oranlarındaki artış, emtia fiyatlarındaki dalgalanma ve COVID-19 sonrası toparlanmanın yavaşlamasıyla daha da derinleşti. Ülkenin borç/GDP oranı 2023 yılı sonunda yüzde 70'in üzerine çıktı ve bütçe açığı genişledi. Citigroup raporu, Senegal'in önümüzdeki dönemde hem ikili alacaklılarla (Paris Kulübü gibi) hem de özel sektör tahvil sahipleriyle müzakerelere başlayabileceğini öne sürüyor. Benin ve Fildişi Sahili gibi bölge ülkeleri de benzer baskılarla karşı karşıya, ancak Senegal'in durumu daha kırılgan olarak değerlendiriliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Senegal'in borç sorunu, Batı Afrika'da artan borç krizinin bir parçası olarak görülüyor. Gana, 2022'de temerrüde düşmüş ve borçlarını yeniden yapılandırma sürecine girmişti. Etiyopya ve Zambiya da benzer süreçlerden geçiyor. Citigroup analistleri, Senegal'in yeniden yapılandırmasının, diğer Afrika ülkeleri için de bir emsal oluşturabileceğini belirtiyor. Küresel ölçekte ise, gelişmekte olan ülkelerin artan borç yükü, uluslararası finans kuruluşlarını harekete geçmeye zorluyor. IMF ve Dünya Bankası, Ortak Çerçeve (Common Framework) adı verilen bir mekanizma ile borç yeniden yapılandırmalarını koordine etmeye çalışıyor, ancak sürecin yavaş işlemesi eleştiriliyor.
Senegal'in durumu, özellikle petrol ve doğal gaz ihracına bağımlı ülkeler için bir uyarı niteliği taşıyor. Senegal, yeni keşfedilen gaz rezervlerini henüz üretime geçirememişken, mevcut borç yükü altında eziliyor. Bu durum, kaynak zengini ancak borçlu ülkelerin kalkınma stratejilerine dair soru işaretleri yaratıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Afrika ülkeleriyle son yıllarda artan ticaret ve yatırım ilişkileri geliştirmektedir. Senegal, Türkiye'nin Batı Afrika'daki önemli ortaklarından biridir; savunma, inşaat ve enerji alanlarında işbirlikleri bulunmaktadır. Senegal'in borç yeniden yapılandırması, Türk şirketlerinin bu ülkedeki yatırımlarını ve alacaklarını etkileyebilir. Ayrıca, Türkiye'nin kendisi de benzer makroekonomik zorluklarla karşı karşıya olduğu için, Senegal'deki gelişmeler gelişmekte olan ülkelere yönelik yatırımcı duyarlılığını etkileyerek Türkiye'nin uluslararası borçlanma maliyetlerini dolaylı yoldan artırabilir. Bu nedenle, Türkiye'nin Senegal ve diğer Afrika ülkelerindeki ekonomik istikrarı yakından izlemesi gerekmektedir.
