Çin'deki memleketinde, İkinci Dünya Savaşı'nda 18.000 Yahudi'nin hayatını kurtardığı için 'Çinli Schindler' olarak bilinen Ho Feng-Shan'ın mirası, emlak ilanlarında tanıtım malzemesi yapıldı. 75 yaşındaki Manli Ho, babasının adının ve fotoğrafının, memleketindeki 40.000 dolarlık evlerin tanıtımında kullanıldığını görmesinin ardından tepkisini dile getirdi. Kaldırılan web sayfasındaki başlıklardan biri, 'İkinci Dünya Savaşı'nda 18.000 Yahudi'nin Hayatını Kurtardı. Memleketinde 40.000 Dolara Evler Var' ifadesini taşıyordu.
Gelişmenin Arka Planı
Ho Feng-Shan, 1938-1940 yılları arasında Çin'in Viyana Başkonsolosu olarak görev yaptı. Nazi işgali sırasında, binlerce Yahudi'ye vize vererek onların kaçışını sağladı. Vize verirken üstlerinden aldığı emirlere rağmen, insani gerekçelerle bu vizeleri imzaladı. Bu nedenle 'Çinli Schindler' olarak anılmaya başlandı. Ho Feng-Shan'ın hikayesi, Çin'de ve dünyada takdirle karşılanıyor. Ancak kızı Manli Ho, babasının mirasının ticari amaçla kullanılmasından rahatsız oldu.
Manli Ho, babasının adını taşıyan bir anma etkinliği sırasında bu reklamı fark etti. Web sitesinde, babasının fotoğrafı ve hikayesi, yeni inşa edilen evlerin tanıtımında kullanılıyordu. Manli Ho, yaptığı açıklamada, 'Babamın adının ve kurtardığı hayatların, bu şekilde ticari amaçla kullanılması beni derinden yaraladı' dedi. Ayrıca, bu tür bir kullanımın babasının mirasına saygısızlık olduğunu belirtti.
Bölgesel veya Küresel Boyut
Bu olay, Çin'de tarihi şahsiyetlerin miraslarının nasıl kullanıldığına dair önemli bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Özellikle, tarihi figürlerin isimlerinin ve hikayelerinin ticari amaçlarla kullanılması, hem etik hem de yasal açıdan soru işaretleri yaratıyor. Çin Hukuku'nda, kişilik hakları ve tarihi kişiliklerin korunmasına dair düzenlemeler bulunmakla birlikte, bu tür durumlarda uygulama farklılıkları görülebiliyor.
Manli Ho, bu konuda Çinli yetkililere başvurarak, babasının anısının korunması için gerekli adımların atılmasını talep etti. Emlak şirketi ise yaptığı açıklamada, web sitesindeki içeriğin kaldırıldığını ve özür dilediklerini bildirdi. Ancak Manli Ho, bunun yeterli olmadığını, kalıcı bir çözüm bulunması gerektiğini vurguladı. Bu olay, Çin'de tarihi mirasın ticarileştirilmesi konusunda kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu olay, Türkiye'de de tarihi şahsiyetlere ve miraslara yaklaşım konusunda düşündürücü bir örnek oluşturuyor. Türkiye'de de zaman zaman tarihi kişiliklerin isimleri veya hikayeleri ticari amaçlarla kullanılabiliyor. Bu durum, kültürel mirasın korunması ve ticarileştirilmesi arasındaki dengeyi gündeme getiriyor. Ayrıca, Türk vatandaşlarının yurt dışında yaşadıkları benzer durumlarla karşılaşmaları halinde, haklarını korumak için hukuki yollara başvurma konusunda bilinçlenmeleri açısından önem taşıyor. Küresel boyutta ise bu olay, tarihi figürlerin anılarının ve miraslarının saygı gösterilerek korunması gerektiğine dair evrensel bir mesaj niteliği taşıyor.
