Çin merkezli elektrikli kamyon üreticisi Windrose Technology, Tesla'nın elektrikli tırı Semi'ye rakip olmak üzere ABD'de 2 milyar dolar değerleme üzerinden bir SPAC (özel amaçlı satın alma şirketi) birleşmesiyle New York Borsası'nda halka açılmaya hazırlanıyor. Şirketin CEO'su Wenbin Han, Financial Times'a verdiği röportajda, "Dizeli öldürmek zorundayız" diyerek taşımacılık sektörünün karbonsuzlaşması için elektrikli kamyonların kritik olduğunu vurguladı. Windrose'u diğer Çinli elektrikli araç üreticilerinden ayıran en önemli özellik, ABD pazarına girmek için agresif bir strateji izlemesi. Han, ABD'nin Çin'den ithal edilen elektrikli araçlara yüzde 100'e varan gümrük vergileri uygulamasına rağmen, "Bu vergiler bizi durdurmaya yeterli değil" ifadelerini kullandı.
Windrose'un stratejisi ve Tesla rekabeti
2016 yılında kurulan Windrose, şu anda Çin'de faaliyet gösteriyor ve özellikle uzun mesafe taşımacılığı için geliştirdiği elektrikli kamyonlarla dikkat çekiyor. Şirketin amiral gemisi modeli, 600 kilometre menzile sahip ve 30 dakikada yüzde 80 şarj olabiliyor. Tesla Semi ise 800 kilometre menzil vaat ediyor ancak üretimde gecikmeler yaşıyor. Windrose, Tesla'nın aksine daha uygun fiyatlı bir seçenek sunmayı hedefliyor. Han, "Bizim kamyonumuz Tesla Semi'den en az yüzde 30 daha ucuz olacak" dedi. Şirket, ABD'deki ilk üretim tesisini 2026 yılında devreye almayı planlıyor. Bu tesis, Başkan Joe Biden'ın Enflasyonu Düşürme Yasası kapsamında sağlanan vergi teşviklerinden yararlanmak için kritik bir adım olarak görülüyor.
Küresel elektrikli kamyon pazarında rekabet kızışıyor
Elektrikli kamyon pazarı, lojistik şirketlerinin karbon ayak izlerini azaltma baskısı altında hızla büyüyor. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre, 2030 yılına kadar küresel elektrikli kamyon sayısının 1,5 milyon adede ulaşması bekleniyor. Bu pazarda ABD'li Nikola ve Tesla, Avrupalı Volvo ve Daimler ile Çinli BYD ve Windrose gibi oyuncular arasında kıyasıya bir rekabet yaşanıyor. Windrose'un SPAC anlaşması, Çinli elektrikli araç üreticilerinin ABD pazarına giriş stratejileri açısından da bir mihenk taşı niteliği taşıyor. Çinli şirketler, ABD'deki yüksek gümrük vergileri ve jeopolitik gerilimler nedeniyle doğrudan ihracat yerine yerel üretim tesisleri kurmayı tercih ediyor. Han, "Amerikan hükümeti temiz enerjiye yatırım yapmak istiyor. Biz de bu yatırımı yapmaya hazırız" diyerek ABD'de istihdam yaratma vaadinde bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, elektrikli ticari araç üretimi konusunda önemli bir potansiyele sahip. Ford Otosan, Karsan ve Temsa gibi firmalar elektrikli otobüs ve kamyon üretiminde Avrupa pazarına yönelik ihracat yapıyor. Windrose'un ABD pazarına girişi, Türk üreticiler için hem bir tehdit hem de bir fırsat. Rekabetin artması, fiyatları aşağı çekerken, Türk firmalarının da benzer SPAC veya halka arz yöntemleriyle uluslararası sermaye piyasalarına erişimini kolaylaştırabilir. Öte yandan, ABD'nin Çin menşeli elektrikli araçlara uyguladığı yüksek gümrük vergileri, Türkiye'yi alternatif bir tedarikçi konumuna getirebilir. Türkiye, AB ile Gümrük Birliği anlaşması sayesinde Avrupa pazarına avantajlı erişim sağlarken, ABD ile de serbest ticaret anlaşması müzakerelerini hızlandırmalıdır.
