Çin, nadir görülen bir hamleyle nükleer enerjili bir denizaltından kıtalararası balistik füze fırlatarak Pasifik Okyanusu'nun derin sularına indirdi. Pazartesi günü gerçekleştirilen bu test, Pekin'in askeri genişlemesine ilişkin endişelerin arttığı bir dönemde, başta ABD ve Japonya olmak üzere bölgesel aktörlere açık bir stratejik mesaj olarak yorumlanıyor. Füzenin menzili ve hedef aldığı koordinatlar, ABD'nin Guam adasındaki askeri üssünü vurabilecek kapasiteye işaret ediyor.
Denizaltından füze atışı: Nükleer üçayağın deniz ayağı
Çin Savunma Bakanlığı, testin 'rutin bir eğitim faaliyeti' olduğunu belirtse de, uzmanlar bu atışın Beijing'in nükleer caydırıcılık stratejisinin önemli bir parçası olduğunu vurguluyor. Çin, kara konuşlu füzeler ve bombardıman uçaklarının yanı sıra denizaltından fırlatılan balistik füzelerle (SLBM) nükleer üçayağını tamamlama yolunda ilerliyor. Jin sınıfı nükleer denizaltılardan atılan Julang-3 tipi füzelerin, 10.000 kilometreyi aşan menziliyle ABD anakarasını hedef alabildiği belirtiliyor.
Pazartesi günkü test, Çin'in nükleer denizaltı filosunun operasyonel kabiliyetini kanıtlaması açısından kritik. Uydu görüntüleri, denizaltının Güney Çin Denizi'nden ayrılarak Pasifik açıklarında mevzi aldığını gösteriyor. Bu, Çin'in 'ilk vuruş kapasitesi'ne sahip olduğu yönündeki endişeleri artırıyor.
ABD ve Japonya'ya stratejik mesaj
Test, ABD Savunma Bakanlığı'nın Çin'in askeri yığınağına ilişkin yıllık raporunun yayımlanmasından kısa süre önce geldi. Raporda, Çin'in nükleer savaş başlığı sayısını 2030'a kadar 1.000'e çıkarabileceği uyarısı yer alıyor. Washington'daki yetkililer, testin 'provokatif' olduğunu ancak ABD'nin caydırıcılık kapasitesinin sorgulanmaması gerektiğini belirtti.
Japonya ise Çin'in füze denemelerine karşı daha sert bir tutum sergiliyor. Başbakan Fumio Kishida, bölgesel istikrarı tehdit eden bu tür eylemlerin kabul edilemez olduğunu vurgularken, Tokyo yönetimi savunma harcamalarını artırma ve uzun menzilli saldırı kabiliyeti edinme planlarını hızlandırdı. Uzmanlar, Çin'in bu testle Japonya'nın savunma politikasındaki değişime karşı bir uyarı gönderdiğini düşünüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in nükleer caydırıcılığını denizaltı füzeleriyle güçlendirmesi, küresel güç dengesinde ABD-Çin rekabetini derinleştiriyor. Türkiye, NATO üyesi olarak ABD'nin caydırıcılık şemsiyesi altında bulunsa da, Asya-Pasifik'teki bu gelişmeler dolaylı olarak Türkiye'yi de etkileyebilir. Çin'in artan askeri kabiliyeti, NATO'nun yeni stratejik konseptinde Çin'in 'sistematik bir meydan okuma' olarak tanımlanmasına yol açmıştı. Türkiye'nin Çin'le dengeli ilişkiler sürdürmeye çalıştığı bir dönemde, Beijing'in füze testi Ankara'nın dış politikasında bir denge unsuru olarak değerlendirilebilir. Ayrıca, füze denemeleri Hint-Pasifik bölgesindeki gerilimi tırmandırarak, Türkiye'nin ticaret ve enerji yollarının güvenliğini de dolaylı olarak etkileyebilir.
