Çin'in on yıllardır süren çelik üretimi ve tüketimi patlaması, ülkenin kentselleşme ve sanayileşme hamlesiyle birlikte zirveye ulaştı. Ancak uzmanlara göre, Çin'in çelik talebi artık doygunluk noktasına geldi ve önümüzdeki yıllarda düşüşe geçmesi bekleniyor. Bu durum, küresel çelik piyasasında yeni bir dengenin habercisi. Yeni büyüme motoru ise Hindistan olacak. Dünyanın en kalabalık ülkesi, altyapı yatırımlarına hız vererek çelik talebini canlandıracak. Ancak bu dönüşüm, Çin'dekinden farklı dinamiklere sahip.
Çin'in çelik hamlesi nasıl şekillendi?
Çin, 2000'li yılların başından itibaren hızlı bir sanayileşme ve kentselleşme sürecine girdi. Bu süreçte, inşaat ve altyapı projeleri için dev miktarlarda çelik kullanıldı. Ülke, 2020'de 1 milyar tonu aşan yıllık üretimle dünyanın en büyük çelik üreticisi haline geldi. Ancak son yıllarda konut balonu ve altyapı yatırımlarındaki yavaşlama, çelik talebini düşürdü. Çin'in çelik üretiminin karbon emisyonlarını azaltma hedefleri de bu düşüşü hızlandırdı. Pekin yönetimi, ağır sanayiden teknoloji odaklı bir ekonomiye geçiş yaparken, çelik sektöründe de kapasite kısıtlamalarına gidiyor.
Çin'de çelik kullanımının büyük kısmı inşaat sektörüne aitti. Ancak bu sektördeki yavaşlama, çelik talebini olumsuz etkiledi. Öte yandan, Çin'in ihracata dayalı ekonomisi, küresel ticaret savaşları ve korumacılık nedeniyle zorlanıyor. Tüm bu faktörler, Çin'in çelik tüketiminin zirve yaptığı ve artık düşüşe geçtiği anlamına geliyor.
Hindistan'ın altyapıya dayalı büyüme modeli
Hindistan'da ise durum farklı. Ülke, Çin'e kıyasla daha düşük bir kentselleşme seviyesine sahip ve altyapı yatırımları henüz emekleme aşamasında. Modi hükümeti, 2024-2025 mali yılı için altyapı harcamalarını yüzde 11 artırarak 134 milyar dolara çıkardı. Yol, demiryolu ve liman projeleri, çelik talebini canlandıracak ana unsurlar. Hindistan'ın çelik tüketimi, 2023'te 120 milyon ton seviyesindeyken, 2030'a kadar 200 milyon tona ulaşması bekleniyor. Bu artış, Çin'in düşüşünü dengeleyerek küresel çelik piyasasını istikrara kavuşturabilir.
Hindistan'ın çelik üretiminin yüzde 60'ı yerel talebi karşılarken, kalan kısmı ihraç ediliyor. Ülke, dünyanın en büyük dördüncü çelik üreticisi konumunda. Ancak Çin'in aksine, Hindistan'da çelik üretimi daha dağınık ve küçük ölçekli işletmelerden oluşuyor. Hükümet, sektörü konsolide etmek ve verimliliği artırmak için adımlar atıyor. Özellikle yeşil çelik üretimine yönelik teşvikler, Hindistan'ın karbon ayak izini azaltma hedefleriyle uyumlu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Küresel çelik piyasasındaki bu kayma, Türkiye için hem fırsat hem de risk taşıyor. Türkiye, Avrupa'ya yaptığı çelik ihracatında Çin'in agresif fiyatlandırmasıyla rekabet etmek zorunda kalırken, Hindistan'ın talebi artırması fiyatları yukarı çekebilir. Bu da Türk çelik üreticilerinin karlılığını artırabilir. Ayrıca, Hindistan'ın altyapı ihtiyacı, Türk müteahhitlik firmaları ve inşaat malzemeleri ihracatçıları için yeni iş birliği kapıları açabilir. Ancak, küresel resesyon endişeleri ve artan enerji maliyetleri, Türkiye'nin çelik sektörünü olumsuz etkileyebilir. Ankara, bu dönüşümü yakından takip ederek, ulusal çelik stratejisini güncellemelidir.
