Çin Halk Cumhuriyeti, geçtiğimiz hafta Venezuela'da art arda meydana gelen iki büyük depremin ardından, bölgeye 100 milyon yuan (yaklaşık 14,7 milyon ABD doları) değerinde ek insani yardım malzemesi gönderme kararı aldı. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Pekin yönetiminin bu yardım paketini onayladığını duyurdu. Sözcü, felakette sekiz Çin vatandaşının da hayatını kaybettiğini doğruladı. Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Çin'in dayanışmasına teşekkür ederken, ülkesinin 'en zor zamanlarında dost Çin'in yanlarında olduğunu' ifade etti.
Depremlerin Yıkıcı Etkisi ve Kurtarma Çalışmaları
Geçen hafta Venezuela'nın kuzey kıyılarında ve And Dağları eteklerinde meydana gelen 7.3 ve 6.8 büyüklüğündeki iki deprem, başta başkent Karakas olmak üzere geniş bir alanda büyük yıkıma neden oldu. Resmi rakamlara göre en az 1.450 kişi hayatını kaybederken, 8.000'den fazla kişi yaralandı. Depremlerde on binlerce bina çökerken, yüz binlerce kişi evsiz kaldı. Kurtarma ekipleri enkaz altında kalanları çıkarmak için yoğun çaba sarf ederken, uluslararası yardım çağrıları yapıldı. Çin'in yanı sıra Rusya, Küba ve Meksika da yardım göndereceğini duyurdu. Venezuela, bölgedeki en ciddi deprem felaketlerinden birini yaşarken, ülkenin zaten kırılgan olan ekonomisi ve altyapısı daha da büyük bir yük altına girdi.
Depremlerin ardından bölgede artçı sarsıntılar devam ederken, halk arasında panik sürüyor. Hastaneler yaralı akınına uğrarken, temiz su ve gıda sıkıntısı baş gösterdi. Çin'in göndereceği yardım malzemeleri arasında çadır, battaniye, ilaç, gıda ve su arıtma cihazlarının bulunduğu belirtildi. Pekin yönetimi ayrıca, kurtarma ekiplerinin bölgeye intikali için lojistik destek sağlayacağını da açıkladı.
Çin-Venezuela İlişkileri ve Stratejik Ortaklık
Çin, Venezuela'nın en önemli ekonomik ortaklarından biri olarak öne çıkıyor. İki ülke arasındaki stratejik ortaklık, Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) üyesi Venezuela'nın Çin'e yaptığı petrol ihracatı etrafında şekilleniyor. Çin, Venezuela'nın en büyük petrol alıcılarından biri konumunda. Ayrıca Çin, Maduro yönetimine mali krizlerle başa çıkması için defalarca kredi ve yardım sağladı. Bu yeni yardım, Pekin'in Caracas yönetimine verdiği desteğin bir başka göstergesi olarak değerlendiriliyor. Uzmanlar, Çin'in bu yardımla hem insani bir sorumluluk üstlendiğini hem de Venezuela'daki yatırımlarını ve enerji bağlantılarını koruma altına almak istediğini belirtiyor.
Çin, aynı zamanda Venezuela'nın Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ndeki pozisyonlarına da destek verirken, ABD'nin Venezuela'ya yönelik yaptırımlarını eleştiriyor. Yardım açıklaması, Batı medyasında 'Pekin'in Latin Amerika'daki nüfuzunu artırma çabası' olarak yorumlandı. Ancak Çin Dışişleri Bakanlığı, yardımın tamamen insani amaçlı olduğunu vurguladı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in Venezuela'ya yaptığı bu yardım, Ankara'nın Latin Amerika'ya yönelik açılım politikası açısından dikkatle izlenmesi gereken bir gelişmedir. Türkiye, son yıllarda Venezuela ile ticari ve diplomatik ilişkilerini derinleştirmiş, İstanbul'da düzenlenen Venezuela altını ticaretiyle gündeme gelmişti. Bu felaket sonrası Türkiye'nin de bölgeye yardım göndermesi veya ikili temasları artırması, Ankara'nın Latin Amerika'daki etkinliğini pekiştirebilir. Ayrıca, Çin'in bu cömert yardım politikası, Türkiye'nin insani diplomasi anlayışıyla örtüşmekle birlikte, bölgedeki Çin nüfuzunun artışına karşı Türkiye'nin dengeli bir politika izlemesi gerektiğini de ortaya koyuyor. Venezuela krizi, Türkiye'nin çok yönlü dış politikasının sınandığı bir alan olarak önemini koruyor.
