Çin'de bir araştırma ekibi, beyin ölümü gerçekleşmiş 53 yaşındaki bir hastaya domuz karaciğeri ve böbreğini başarıyla nakletti. Dünyada ilk kez gerçekleştirilen bu çoklu organ nakli, hayvandan insana organ transplantasyonunda çığır açıcı bir adım olarak değerlendiriliyor. Çalışma kapsamında, nakledilen organlar hastanın vücudunda yaklaşık beş gün boyunca işlev gördü. Araştırmanın amacı, insan kadavralarına yapılan nakillerin ötesinde, genetiği değiştirilmiş domuzların organlarının insanlarda kullanılabilirliğini test etmekti.
Gelişmenin arka planı
Operasyon, Çin'in Xian kentindeki Xijing Hastanesi'nde gerçekleştirildi ve başarıyla sonuçlandı. Ekibin liderliğini yapan Profesör Dou Kefeng, "Bu, dünyada ilk kez domuz karaciğeri ve böbreğinin aynı anda insana nakledilmesi" dedi. Nakilde kullanılan domuz, insan bağışıklık sistemi tarafından reddedilmesini önlemek için genetik olarak 6 farklı şekilde modifiye edilmişti. Hastanın beyin ölümü gerçekleşmiş olmasına rağmen, nakledilen organların çalışması, bu tür transplantasyonların gelecekte canlı hastalar için umut vaat ettiğini gösteriyor. Özellikle karaciğer, insan bağışıklık sistemine karşı en hassas organlardan biri olduğu için, bu başarı daha da anlamlı.
Bölgesel ve küresel boyut
Dünya genelinde organ nakli bekleyen milyonlarca hasta bulunuyor. Sadece ABD'de her gün 17 kişi organ beklerken hayatını kaybediyor. Domuz organlarının insanlarda kullanılabilmesi, bu soruna potansiyel bir çözüm sunuyor. 2022'de ABD'li cerrahlar bir hastaya genetiği değiştirilmiş domuz kalbi nakletmiş, ancak hasta iki ay sonra enfeksiyon nedeniyle ölmüştü. Çin'deki bu yeni çalışma, çoklu organ naklinin mümkün olduğunu göstererek alanı ileri taşıyor. Ancak etik kaygılar ve uzun vadeli bağışıklık baskılayıcı tedavilerin gerekliliği gibi engeller hala aşılmayı bekliyor. Çin, bu tür xenotransplantasyon çalışmalarında ABD ile rekabet ederken, sağlık teknolojisinde küresel liderlik hedefini de güdüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye'de organ nakli bekleyen hasta sayısı 25 bini aşarken, kadavra bağış oranları oldukça düşük. Bu gelişme, Türk sağlık sistemi için de umut verici olsa da, xenotransplantasyonun klinik uygulamaya geçmesi için yıllar gerekebilir. Türkiye'nin bu alandaki araştırmalara katılımı veya domuz organı tedariki gibi konular şimdilik gündemde değil. Ancak küresel bir organ kıtlığı çözümü olarak görülen bu teknoloji, Türkiye'nin de dahil olduğu uluslararası işbirliği platformlarında tartışılmayı hak ediyor. Sağlık Bakanlığı’nın bu alandaki gelişmeleri takip etmesi ve etik kurullarını hazırlaması stratejik bir adım olacaktır.
