Çinli bir uzay teknolojisi girişimi, Coca-Cola gibi gazlı içeceklerde kullanılan karbondioksiti (CO₂) itici gaz olarak kullanacak bir roket geliştiriyor. Hunan merkezli Zhiyu Aerospace Technology, geçtiğimiz Pazartesi günü yaptığı açıklamada, süperkritik karbondioksit teknolojisini kullanacak bir roket motoru üzerinde yerel bir teknoloji firmasıyla iş birliği yaptığını duyurdu. Şirket, bu yenilikçi yaklaşımın uzay araştırmalarında maliyetleri düşürmekle kalmayıp, aynı zamanda atmosfere salınan karbonu yakalayarak çevre dostu bir itki sistemi oluşturmayı hedeflediğini belirtiyor.
Yeni nesil itki teknolojisi: Süperkritik CO₂
Zhiyu Aerospace Technology, geliştirdiği sistemde karbondioksiti süperkritik hale getirerek, yani yüksek basınç ve sıcaklık altında gaz ve sıvı arasında bir fazda tutarak itici güç olarak kullanmayı planlıyor. Süperkritik CO₂, yüksek yoğunluğu ve akışkanlığı sayesinde geleneksel roket yakıtlarına göre daha verimli bir itki sağlayabiliyor. Şirket, bu teknolojinin özellikle kısa menzilli fırlatmalar ve atmosferik uçuşlar için uygun olduğunu, ancak uzun vadede yörüngeye yük taşıma kapasitesini de geliştirmeyi hedeflediklerini açıkladı.
Geliştirilen motorun ilk testlerinin 2025 yılı içerisinde yapılması planlanıyor. Proje, Çin'in uzay endüstrisinde özel sektörün artan rolünü gösteriyor. Ülkede son yıllarda birçok özel uzay şirketi kurulurken, hükümet de bu girişimleri stratejik yatırımlarla destekliyor. Karbondioksit roketi, çevre dostu itki sistemleri arayışında önemli bir adım olarak görülüyor.
Küresel bir adım mı, iş tanıtımı mı?
Zhiyu'nun duyurusu, özellikle karbon yakalama teknolojilerine ilgi duyan çevre örgütleri ve yatırımcılar arasında heyecan yarattı. Ancak uzmanlar, teknolojinin şu anda deneysel aşamada olduğunu ve pratikte henüz kanıtlanmadığını vurguluyor. Süperkritik CO₂, halihazırda gıda endüstrisinde ve bazı enerji depolama sistemlerinde kullanılıyor. Uzay itkisi olarak kullanımı ise tamamen yeni bir alan.
Project, aynı zamanda Çin'in karbon nötr hedefleriyle de örtüşüyor. Pekin, 2060 yılına kadar karbon nötr olmayı planlıyor ve bu tür yenilikçi teknolojileri teşvik ediyor. Bununla birlikte, bazı analistler duyuruyu bir halkla ilişkiler çalışması olarak değerlendiriyor; zira roket fırlatmalarının çevresel etkisi hâlâ büyük ölçüde fosil yakıtlara bağımlı.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin uzay programı açısından doğrudan bir etki oluşturmasa da, özellikle alternatif itki sistemleri araştırmalarına ilgi duyan Türk savunma sanayii ve uzay ajansı için bir örnek teşkil ediyor. Türkiye, kendi milli uzay programı kapsamında roket motoru geliştirme çalışmaları yürütüyor. Çin'in bu tür çevre dostu teknolojilere yönelmesi, gelişmekte olan ülkeler için de ilham verici olabilir. Ayrıca, karbondioksit yakalama ve kullanma teknolojileri, Türkiye'nin iklim değişikliğiyle mücadele hedeflerine katkıda bulunabilir. Ancak teknolojinin ticarileşmesi için daha fazla zamana ihtiyaç var.
