ABD Adalet Bakanlığı, Perşembe günü yaptığı açıklamada, iki Çin vatandaşının, Amerika'nın yaban hayatı koruma yasalarını ihlal ederek Hong Kong'a 500'den fazla kaplumbağa gönderme suçunu kabul ettiğini bildirdi. Sanıklardan Kin Keung Ho, Perşembe günü suçunu kabul ederken, Lihua Owen Ma ise 1 Temmuz'da benzer bir suçlamayı kabul etmişti. Her iki sanık da St. Louis, Missouri'de ikamet ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
ABD Adalet Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamaya göre, Kin Keung Ho ve Lihua Owen Ma, nadir ve koruma altındaki kaplumbağa türlerini yasadışı yollarla ABD'den Hong Kong'a ihraç etmekle suçlanıyor. Soruşturma, ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi ile İç Güvenlik Soruşturmaları'nın ortak çalışması sonucu yürütüldü. Sanıkların, kaplumbağaları küçük paketler halinde ve yanlış beyanlarla gönderdikleri, böylece gümrük denetimlerinden kaçındıkları belirtiliyor.
İddianameye göre, sanıklar 2019 ile 2021 yılları arasında en az 500 kaplumbağayı Hong Kong'daki alıcılara gönderdi. Bu kaplumbağaların arasında, nesli tehlike altında olan ve CITES (Nesli Tehlike Altında Olan Türlerin Uluslararası Ticaretine İlişkin Sözleşme) kapsamında korunan türler de bulunuyor. Kaplumbağaların, Amerika'nın güneydoğusundan toplandığı ve buradan New York ve Los Angeles gibi büyük şehirlerdeki kargo firmaları aracılığıyla Hong Kong'a ulaştırıldığı ifade ediliyor.
Olayın ortaya çıkmasında, 2021 yılında bir kargo paketinde canlı kaplumbağa bulunması üzerine başlatılan soruşturmanın etkili olduğu öğrenildi. Yapılan incelemelerde, paketlerin içinde kaplumbağaların yanı sıra, onların bakımı için gerekli malzemelerin de bulunduğu tespit edildi. Ayrıca, sanıkların kullandığı telefon ve bilgisayarlarda yapılan dijital incelemelerde, yasadışı ticarete ilişkin çok sayıda mesajlaşma ve finansal kayıt ele geçirildi.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Bu dava, uluslararası yaban hayatı kaçakçılığının küresel boyutunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Özellikle Asya pazarlarında, egzotik hayvanlara olan talep, bu tür yasadışı ticaretin sürmesine neden oluyor. Hong Kong, bu kaçakçılık ağlarında önemli bir aktarma merkezi olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, kaplumbağa türlerinin bir kısmının evcil hayvan ticareti için, bir kısmının da geleneksel tıpta kullanılmak üzere talep edildiğini belirtiyor.
ABD'de yaban hayatı kaçakçılığına yönelik cezalar oldukça ağır. Sanıklar, iki yıla kadar hapis cezası ve 250.000 dolara kadar para cezası ile karşı karşıya. Ayrıca, kaçakçılık suçlarından elde edilen gelirlerin iadesi de talep ediliyor. Bu dava, ABD'nin biyolojik çeşitliliği koruma konusundaki kararlılığını gösterirken, diğer ülkelere de yaban hayatı kaçakçılığıyla mücadelede işbirliği çağrısı niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'yi doğrudan etkilemese de, uluslararası yaban hayatı kaçakçılığıyla mücadelede küresel işbirliğinin önemini vurguluyor. Türkiye, zengin biyolojik çeşitliliği ve göç yolları üzerindeki konumu nedeniyle yaban hayatı kaçakçılığına karşı hassas bir bölgede yer alıyor. Kaplumbağa türleri de dahil olmak üzere birçok canlı, Türkiye üzerinden veya Türkiye'den kaçak yollarla yurt dışına çıkarılabiliyor. Bu nedenle, Türkiye'nin sınır kontrolü ve yaban hayatı ticareti denetimlerini güçlendirmesi, uluslararası çabalarla koordineli bir şekilde hareket etmesi büyük önem taşıyor.
