Çin’in en büyük kara tabanlı silah üreticisi, Fransa’nın başkenti Paris’te düzenlenen Eurosatory 2024 fuarında, insansız hava araçlarına (İHA) karşı kullanılmak üzere geliştirilmiş hava savunma sistemlerini sergiliyor. Şirket, ayrıca gelişmiş topçu ekipmanlarını da fuarda tanıttı. Ukrayna’daki savaş ve ABD-İsrail arasındaki artan savunma işbirliği, hava savunma çözümlerine olan talebi patlatırken, Çinli üretici bu pazardan pay kapmayı hedefliyor. Eurosatory, her iki yılda bir düzenlenen ve dünyanın önde gelen kara savunma fuarları arasında yer alan bir etkinlik.
Gelişmenin Arka Planı
Dünya genelinde İHA tehdidi, özellikle Ukrayna-Rusya savaşında etkili kullanımın ardından, ülkelerin savunma öncelikleri arasında üst sıralara çıktı. Ukrayna, Rusya’nın İHA saldırılarına karşı Batı yapımı hava savunma sistemleriyle karşılık verirken, benzer bir tehdit Ortadoğu’da da hissediliyor. ABD ile İsrail arasındaki yakın savunma işbirliği de bu alandaki teknolojik yarışı hızlandırdı.
Çinli üretici Norinco (China North Industries Group Corporation), fuarda 35 mm uçaksavar topu ve lazer güdümlü füze sistemlerini birleştiren mobil bir hava savunma aracı sergiliyor. Sistem, özellikle İHA sürülerine karşı etkili olacak şekilde tasarlanmış. Ayrıca, şirketin sergilediği yeni topçu sistemleri, uzun menzilli ve yüksek ateş gücüne sahip. Norinco, bu ürünleriyle Asya, Afrika ve Latin Amerika pazarlarını hedefliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Küresel savunma harcamaları tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşırken, İHA karşıtı sistemlere yapılan yatırımlar da artıyor. NATO ülkeleri, Doğu kanadını korumak için İHA karşıtı tedbirleri güçlendirirken, Körfez ülkeleri de benzer sistemlere büyük bütçeler ayırıyor. Çin, bu fuarda sadece ürünlerini sergilemekle kalmıyor, aynı zamanda ihracat potansiyelini de artırmayı amaçlıyor. ABD ve Avrupa’nın yanı sıra, Rusya ve İsrail de bu alanda önde gelen oyuncular. Ancak Çin, düşük maliyetli ve kullanımı kolay sistemlerle pazarda rekabet avantajı yakalamaya çalışıyor.
Fuarda sergilenen sistemlerin bazıları, Çin’in kendi İHA karşıtı doktrinini yansıtıyor. 2022’de Tayvan’a yönelik askeri tatbikatlarda Çin’in İHA kullanımı dikkat çekmişti; şimdi ise kendi hava savunma kabiliyetlerini geliştiriyor. Bu durum, Çin’in hem saldırı hem savunma alanında dengeli bir güç oluşturma stratejisini gösteriyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, İHA ve İHA karşıtı sistemler konusunda önemli bir oyuncu. Bayraktar TB2 ve ANKA gibi yerli İHA’lar, Ukrayna’da ve diğer çatışma bölgelerinde etkin oldu. Ancak Çin’in bu alandaki hamleleri, Türkiye’nin ihracat pazarında daha fazla rekabetle karşılaşabileceği anlamına geliyor. Öte yandan, Türkiye’nin kendi İHA karşıtı sistemleri (Sungur gibi) de gelişmekte. Çin’in düşük maliyetli çözümleri, özellikle Afrika ve Asya’da Türkiye’nin hedef pazarlarını etkileyebilir. Bu gelişme, Türk savunma sanayisinin Ar-Ge ve maliyet optimizasyonuna daha fazla önem vermesi gerektiğini ortaya koyuyor. Ayrıca, NATO müttefiki olarak Türkiye’nin İHA tehdidine karşı ortak çözümlerde yer alması, küresel savunma işbirliklerini şekillendirebilir.
