Çin ile Nepal arasındaki Gyirong Limanı bölgesinde meydana gelen ani seller ve çamur akıntılarının yol açtığı felakette ölü sayısı 500'e yaklaşırken, uydu görüntüleri yıkımın boyutunu gözler önüne seriyor. Cuma sabahı itibarıyla Çin tarafında üç kişinin öldüğü doğrulanırken, 558 kişiden haber alınamıyor. Bölgedeki göl taşkını riski kurtarma çalışmalarını tehdit ediyor.
Felaketin Arka Planı
Himalayalar'ın eteklerindeki Gyirong Limanı, Çin ile Nepal arasındaki en önemli kara ticaret yollarından biri olarak biliniyor. Bölge, muson yağmurlarının etkisiyle son günlerde şiddetli sağanaklara sahne oldu. Şiddetli yağışlar, dağlık arazide ani sel ve heyelanlara neden oldu. İlk belirlemelere göre, birçoğu sınır kapısında bekleyen kamyon şoförleri ve tüccarlar olmak üzere yüzlerce kişi sel sularına kapıldı ya da toprak altında kaldı.
Çin devlet haber ajansı Xinhua, felaketin ardından bölgeye arama kurtarma ekiplerinin sevk edildiğini, ancak zorlu hava koşulları ve altyapı hasarının çalışmaları geciktirdiğini duyurdu. Uydu görüntüleri, sınır kapısındaki tesislerin büyük bölümünün sular altında kaldığını, yolların ve köprülerin yıkıldığını gösteriyor. Nepal tarafında da en az 12 kişinin hayatını kaybettiği, çok sayıda kişinin kayıp olduğu bildiriliyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Gyirong Limanı, Çin'in 'Kuşak ve Yol' girişimi kapsamında Güney Asya'ya açılan stratejik kapılarından biri olarak kabul ediliyor. Nepal, Çin'e bağımlılığını azaltmak için bu sınır kapısını alternatif ticaret yolu olarak geliştirmişti. Ancak bu tür doğal afetler, bölgedeki altyapı projelerinin ne kadar kırılgan olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor.
İklim değişikliğinin etkisiyle Himalayalar'da ani sel ve buzul gölü taşkınlarının sıklığının arttığı uzmanlar tarafından sıklıkla dile getiriliyor. Özellikle yüksek rakımlı bölgelerdeki buzul göllerinin erimesi, bu tür felaketlerin riskini artırıyor. Nepal'de 2021'de Melamchi Barajı'nda yaşanan sel felaketi de benzer şekilde altyapının doğal afetlere karşı yetersizliğini ortaya koymuştu.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, Asya'daki doğal afetlerde insani yardım sağlama konusunda önemli bir aktör olarak öne çıkıyor. Bu felaket, uluslararası toplumun afet yönetimi ve erken uyarı sistemlerine yatırım yapması gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor. Türkiye'nin arama kurtarma ekipleri ve insani yardım tecrübesi, bu tür durumlarda Çin ve Nepal'e destek olabilecek nitelikte. Ayrıca, iklim değişikliğinin tetiklediği doğal afetlerin küresel etkileri, Türkiye'nin de içinde bulunduğu Doğu Akdeniz havzası da dahil olmak üzere dünya genelinde hissediliyor. Bu nedenle, bu tür felaketlerin önlenmesi için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi Türkiye için de stratejik bir önem taşıyor.
