ABD Başkanı Donald Trump'ın Pekin ziyareti öncesinde, Çinli yetkililer İran ile olası bir savaş senaryosunda Washington'ın geçmişte yaptığı stratejik hataların benzer bir örüntü sergilediğini gözlemliyor. Çin, uluslararası sahnedeki yükselişini giderek daha fazla hisseden bir güç olarak, ABD'nin Ortadoğu'daki müdahaleci politikalarının sonuçlarını yakından takip ediyor. Trump'ın Çin ile ticaret ve güvenlik meselelerini ele alacağı bu kritik buluşmada, İran dosyasının da masada olması bekleniyor.
İran Politikasında Washington'un Kırılma Noktaları
Çinli analistlere göre, ABD'nin İran'a yönelik politikaları, Vietnam ve Afganistan'da görülen klasik müdahale hatalarını tekrarlıyor. Ortadoğu'daki askeri varlığını artıran Washington, Tahran'ın nükleer programı ve bölgesel nüfuzu konusunda benzer bir kısır döngüye giriyor. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, İran'ın petrol ihracatına yönelik yaptırımların küresel enerji piyasalarını istikrarsızlaştırdığını ve Pekin'in bu durumdan doğrudan etkilendiğini vurguladı. Trump'ın 'maksimum baskı' stratejisi, Çin'in enerji güvenliği endişelerini derinleştiriyor.
Küresel Güç Dengeleri ve Çin'in Yükselen Rolü
Çin, ABD'nin İran ile olası bir çatışmasının sadece Ortadoğu'yu değil, küresel tedarik zincirlerini ve uluslararası hukuku da etkileyeceğini düşünüyor. Pekin, Tahran'a yönelik yaptırımları delmeye yönelik alternatif ödeme sistemleri geliştirirken, Washington'un Asya-Pasifik'teki askeri yığınağı da dikkatle izleniyor. Uzmanlar, Çin'in İran konusunda Rusya ile koordinasyon içinde olduğunu ve bu durumun ABD'nin tek kutuplu hegemonyasını daha da aşındırdığını belirtiyor. Trump'ın ziyareti, iki süper güç arasındaki bu gerilimli dengede bir dönüm noktası olabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye için hem fırsatlar hem de riskler barındırıyor. Çin'in ABD politikalarına karşı duruşu, Ankara'nın Washington ile Tahran arasında denge kurma çabalarını dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye'nin İran ile enerji işbirliği ve doğal gaz ticareti, olası bir savaşta ciddi kesinti riski taşıyor. Ayrıca, Çin'in küresel sistemde artan rolü, Türkiye'nin Şanghay İşbirliği Örgütü gibi platformlarda Çin ile ilişkilerini derinleştirme stratejisiyle örtüşüyor. Ankara, bu krizden etkilenmemek için diplomatik inisiyatiflerini artırmalı ve bölgesel istikrarı koruyacak adımlar atmalıdır.
