Çin'de faaliyet gösteren yeraltı kiliselerinden Erken Ahit Ahit Kilisesi'nin (Early Rain Covenant Church) iki önde gelen lideri, pazar günü düzenlenen bir ayin sırasında gözaltına alındı. Yetkililer, 30'dan fazla kilise üyesini de ifade vermek üzere nezarete götürdü. Olay, Şanghay ve çevresinde geniş bir cemaate sahip olan kilisenin faaliyetlerine yönelik artan baskının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Gelişmenin Arka Planı
Erken Ahit Ahit Kilisesi, resmi olarak tanınmayan Protestan bir yeraltı kilisesi olarak biliniyor. Çin'de devlet tarafından onaylanmış üç resmi Hristiyan kuruluşu dışında dini faaliyetler yürütmek yasa dışı kabul ediliyor. Kilise, özellikle genç profesyoneller ve üniversite öğrencileri arasında popüler olmasıyla dikkat çekiyordu. Gözaltına alınan liderlerin isimleri henüz resmi olarak açıklanmazken, kilisenin internet sitesi ve sosyal medya hesapları erişime kapatıldı.
Geçtiğimiz yıllarda da benzer operasyonlar düzenleyen Çin yönetimi, dini grupların devlet kontrolü dışında örgütlenmesine izin vermiyor. 2018'de kabul edilen düzenlemelerle dini faaliyetler daha sıkı denetim altına alınmıştı. Bu operasyon, Çin'in dini özgürlükler konusundaki uluslararası eleştirilere rağmen politikasını sürdürdüğünü gösteriyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin'deki dini baskılar, özellikle Batılı ülkeler ve insan hakları örgütleri tarafından sıkça gündeme getiriliyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, her yıl yayımladığı Uluslararası Din Özgürlüğü Raporu'nda Çin'i 'özellikle endişe verici ülkeler' listesinde tutuyor. Avrupa Birliği de benzer şekilde Çin'deki dini azınlıklara yönelik baskıları kınıyor. Ancak Pekin yönetimi, bu eleştirileri iç işlerine müdahale olarak nitelendiriyor ve dini inançların yasal çerçevede özgür olduğunu savunuyor.
Olay, aynı zamanda Çin'in 'sosyalist uyum' politikası altında sivil toplumu ve dini kurumları nasıl kontrol altında tuttuğunun bir örneği olarak görülüyor. Uzmanlara göre, bu tür operasyonlar özellikle büyük şehirlerde etkili olan ve devlet denetiminden bağımsız hareket eden dini grupları hedef alıyor. Erken Ahit Ahit Kilisesi'nin liderlerinin gözaltına alınması, diğer yeraltı kiliseleri için de caydırıcı bir mesaj niteliği taşıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Bu gelişme, Türkiye'nin Çin ile olan ilişkileri bağlamında dolaylı bir öneme sahiptir. Türkiye, Çin'deki Uygur Türkleri ve diğer Müslüman topluluklara yönelik baskıları sıkça gündeme getirirken, genel dini özgürlükler konusunda da hassasiyet taşımaktadır. Çin'deki Hristiyan azınlıklara yönelik bu operasyon, Ankara'nın Pekin'den dini özgürlükler konusunda daha fazla şeffaflık talep etmesine zemin hazırlayabilir. Ayrıca, küresel insan hakları tartışmalarında Türkiye'nin pozisyonunu etkileyebilecek bir örnek teşkil etmektedir.
