Çin ekonomisi, 2024 yılının ikinci çeyreğinde yıllık bazda yüzde 4,7 büyüyerek son 3,5 yılın en düşük performansını sergiledi. Resmi verilere göre bu oran, piyasa beklentilerinin de altında kalırken, ülkedeki yapısal dengesizliklerin giderek derinleştiğine işaret ediyor. Çin Ulusal İstatistik Bürosu’nun açıkladığı veriler, Nisan-Haziran döneminde sanayi üretimi, perakende satışlar ve sabit varlık yatırımlarındaki yavaşlamayı ortaya koydu. Özellikle emlak sektöründeki daralma ve iç talepteki zayıflık, dünyanın ikinci büyük ekonomisinin karşı karşıya olduğu zorlukları gözler önüne seriyor.
Yapısal sorunlar büyümeyi baskılıyor
Çin ekonomisindeki yavaşlama, sadece döngüsel değil, aynı zamanda yapısal faktörlerden kaynaklanıyor. Uzun süredir devam eden emlak krizi, inşaat ve gayrimenkul sektörlerindeki daralmayı hızlandırırken, tüketici güveni de düşük seyrediyor. İkinci çeyrekte perakende satışlar bir önceki yıla göre yalnızca yüzde 3,5 arttı; bu oran, pandemi dönemi hariç son yılların en düşük seviyesi olarak kayıtlara geçti.
Sanayi üretimi ise yüzde 5,3 ile nispeten daha dirençli olsa da, ihracat siparişlerindeki yavaşlama ve küresel talep zayıflığı, üretim tarafında da riskleri artırıyor. Analistler, Beijing yönetiminin uyguladığı teşvik paketlerinin henüz istenen etkiyi yaratmadığını belirtiyor. Merkez bankasının faiz indirimlerine ve zorunlu karşılık oranlarını düşürmesine rağmen, kredi talebinin canlanmaması dikkat çekiyor.
Küresel yansımalar ve bölgesel denge
Çin’in büyüme hızındaki yavaşlama, başta Asya-Pasifik ülkeleri olmak üzere küresel ticareti doğrudan etkiliyor. Avustralya, Japonya ve Güney Kore gibi ihracata dayalı ekonomiler, Çin talebindeki azalmadan olumsuz etkileniyor. Öte yandan, Çin’in ithalatının yavaşlaması, emtia fiyatlarını da aşağı çekiyor. Özellikle demir cevheri ve bakır gibi temel hammaddelerde fiyat düşüşleri yaşanıyor.
Jeopolitik açıdan bakıldığında, Çin’in iç ekonomik sıkıntıları, dış politikada daha agresif adımlar atmasını teşvik edebilir. Bazı uzmanlar, Beijing’in Tayvan ve Güney Çin Denizi’ndeki gerilimleri artırarak dikkatleri iç sorunlardan uzaklaştırmaya çalışabileceğini ifade ediyor. Ayrıca, ABD ile ticaret savaşında yeni bir boyut kazanabileceği ve teknoloji alanındaki kısıtlamaların derinleşebileceği öngörülüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin ekonomisindeki yavaşlama, Türkiye’nin dış ticaret dengesi ve Asya ile ekonomik ilişkileri açısından iki yönlü etki yaratabilir. Bir yandan Çin’in ithalat talebindeki düşüş, Türkiye’nin Çin’e yaptığı ihracatı (özellikle maden ve tarım ürünleri) baskılayabilir. Diğer yandan, Çin’in düşük büyümesi, küresel rekabeti artırarak Türkiye’nin Avrupa pazarında Çinli rakiplerle daha yoğun rekabet etmesine neden olabilir. Ayrıca, Çin’in Rusya’ya yönelik ekonomik desteği devam ederken, bu durum Türkiye’nin Orta Asya ve Kafkaslar’daki nüfuz mücadelesini de etkileyebilir. Ankara’nın, Çin’in yavaşlamasına karşı alternatif ticaret koridorları geliştirmesi ve Asya’da yeni ortaklıklar arayışına girmesi stratejik bir öncelik haline geliyor.
