Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması'na ait bir savaş gemisi filosu, Rusya'nın Vladivostok limanına ulaştı. Bu ziyaret, iki ülkenin ABD'nin Pasifik Okyanusu'ndaki askeri hakimiyetine karşı artan işbirliğinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Çin ve Rusya, son yıllarda ortak deniz tatbikatlarını ve devriyelerini önemli ölçüde artırarak bölgedeki askeri varlıklarını pekiştiriyor. Bu gelişme, küresel güç dengesinde kayda değer bir değişime işaret ediyor.
Gelişmenin Arka Planı
Çin ve Rusya, Soğuk Savaş sonrası dönemde stratejik ortaklıklarını derinleştiriyor. İki ülke, özellikle Ukrayna savaşı ve Tayvan gerilimi sonrası Batı'nın yaptırımlarına karşı birlikte hareket ediyor. Ortak deniz tatbikatları, 2012'den bu yana düzenli olarak yapılıyor; ancak son iki yılda sıklık ve kapsam açısından büyük artış yaşandı. 2023'te Çin ve Rus donanmaları, Doğu Çin Denizi ve Japonya Denizi'nde ortak devriye yapmıştı. Bu yıl ise filolar birbirlerinin limanlarını ziyaret ederek lojistik ve operasyonel koordinasyonu güçlendiriyor.
Analistlere göre, Çin'in donanma gücü hızla büyürken, Rusya Pasifik filosunu modernize ediyor. İki ülke, ABD'nin müttefikleri olan Japonya, Güney Kore ve Avustralya'nın yanı sıra Tayvan'ı da çevreleyen sularda varlık gösteriyor. Bu durum, Washington yönetiminin Pasifik'teki "özgür ve açık" politikasına doğrudan meydan okuma olarak yorumlanıyor.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin-Rusya deniz işbirliği, yalnızca askeri değil, aynı zamanda jeopolitik bir mesaj taşıyor. İki ülke, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nde de ortak tavır sergileyerek Batı'nın girişimlerini sık sık veto ediyor. Pasifik'teki ortak tatbikatlar, Çin'in "Kuşak ve Yol" girişiminin deniz ayağı olan "Deniz İpek Yolu" ile de uyumlu. Rusya ise Ukrayna savaşı nedeniyle Batı'dan izole olurken, Asya'ya yönelerek enerji ve askeri alanda Çin'e yaklaşıyor.
Bölge ülkeleri, bu işbirliğini endişeyle izliyor. Japonya, Çin ve Rus savaş gemilerinin kendi hava sahasına yakın seyretmesini protesto ederken, ABD de müttefikleriyle tatbikatlarını sıklaştırıyor. Hindistan ise dengeli bir politika izleyerek hem ABD ile hem de Rusya ile ilişkilerini sürdürüyor. Uzmanlara göre, Pasifik'teki bu güç mücadelesi, Soğuk Savaş dönemini andıran bir kutuplaşmaya yol açabilir.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, hem NATO üyesi hem de Rusya ile stratejik ilişkileri olan bir ülke olarak bu gelişmeleri yakından takip ediyor. Pasifik'teki Çin-Rusya işbirliği, Türkiye'nin Karadeniz'deki güvenlik dengelerini etkileyebilir; zira Rusya, Batı yaptırımlarına rağmen donanmasını modernize etmeye devam ediyor. Ayrıca Çin'in Orta Asya ve Kafkasya'ya yönelik artan ilgisi, Türkiye'nin bölgesel nüfuz alanıyla kesişiyor. Türkiye, bir yandan NATO yükümlülüklerini yerine getirirken diğer yandan Rusya ve Çin ile ekonomik ilişkilerini sürdürmekte, bu da dış politikada hassas bir denge kurmasını gerektiriyor.
