Çin, dünyanın en büyük sığır eti pazarına erişim konusunda Brezilya'ya önemli bir kapı araladı. Pekin yönetimi, Güney Amerika ülkesinin tamamını şap hastalığından arındırılmış bölge olarak tanıdığını duyurdu. Ancak bu karar, yeni bir kota sistemiyle birlikte geldi ve bu da fiyatların yukarı yönlü hareketini sınırlayacak gibi görünüyor. Çin Gümrük Genel İdaresi ve Tarım Bakanlığı tarafından Salı günü yapılan açıklamada, Brezilya'nın şap hastalığı açısından artık güvenli kabul edildiği ve bu nedenle sığır eti ihracatının önündeki engellerin kaldırıldığı belirtildi. Bu gelişme, Brezilyalı üreticiler için yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor.
Gelişmenin arka planı
Brezilya, dünyanın en büyük sığır eti ihracatçılarından biri olmasına rağmen, şap hastalığı nedeniyle Çin pazarında kısıtlamalarla karşı karşıyaydı. Daha önce sadece Brezilya'nın belirli bölgelerinden yapılan ihracata izin verilirken, şimdi tüm ülke çapında bir serbestleşme söz konusu. Çin, 2023 yılında yaklaşık 2,7 milyon ton sığır eti ithal ederek dünyanın en büyük alıcısı konumunda. Brezilya ise bu pastadan daha büyük bir pay almayı hedefliyor. Ancak Çin'in uygulamaya koyduğu yeni kota sistemi, ithalat miktarını belirli bir seviyede sabitleyerek fiyat artışlarını engellemeyi amaçlıyor. Bu durum, Brezilyalı ihracatçıların karlılığını doğrudan etkileyecek.
Çin'in bu kararı, aynı zamanda Arjantin, ABD ve Avustralya gibi diğer büyük sığır eti tedarikçileri üzerinde de baskı yaratıyor. Zira Çin pazarına erişimde yaşanan bu genişleme, rekabeti daha da kızıştıracak. Uzmanlar, Çin'in bu adımının, yurt içi gıda fiyatlarını kontrol altında tutma ve arz güvenliğini sağlama stratejisinin bir parçası olduğunu belirtiyor. Çin, aynı zamanda Rusya ve diğer ülkelerden de sığır eti ithalatını artırarak tedarik kaynaklarını çeşitlendirme yoluna gitmişti.
Bölgesel veya küresel boyut
Brezilya'nın Çin pazarına tam erişim kazanması, küresel sığır eti ticaretinde dengeleri değiştirebilir. Çin, artan talep ve yükselen tüketici fiyatları nedeniyle ithalatı daha sıkı kontrol etmeye çalışırken, Brezilya gibi üreticiler için bu durum bir fırsat penceresi anlamına geliyor. Ancak kotaların uygulanması, Brezilya'nın ihracat hacmini artırmasını sınırlayarak, fiyat avantajından tam olarak yararlanmasını engelleyebilir. Diğer yandan, Çin'in bu hamlesi, küresel gıda tedarik zincirinde kendine yeterlilik hedefinin bir yansıması olarak da görülebilir. Çin, pandemi sonrası dönemde gıda güvenliğine daha fazla önem veriyor ve dışa bağımlılığı azaltmak için çeşitli önlemler alıyor.
Bu gelişme, aynı zamanda Latin Amerika ülkeleri arasında da yankı uyandırdı. Arjantin ve Uruguay gibi diğer büyük et üreticileri, Çin pazarında Brezilya'nın artan payından endişe duyuyor. Brezilya ise bu kararı, ülkenin hayvan sağlığı alanındaki başarısı olarak lanse ediyor. Brezilya Tarım Bakanlığı, şap hastalığına karşı yürütülen aşılama kampanyalarının ve sıkı denetimlerin bu sonucu getirdiğini vurguladı. Çin ile Brezilya arasındaki bu yeni anlaşma, iki ülke arasındaki ticari ilişkilerin güçlenmesine de katkıda bulunacak.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Türkiye, sığır eti üretiminde kısmen kendine yeterli olmakla birlikte, özellikle kırmızı et fiyatlarındaki dalgalanmalar nedeniyle zaman zaman ithalat yoluna gitmektedir. Çin'in Brezilya'dan yapacağı ithalata kota getirmesi, küresel sığır eti fiyatlarını dolaylı olarak etkileyebilir. Bu durum, Türkiye'nin ithalat maliyetlerini artırabilir veya alternatif tedarikçi arayışlarını hızlandırabilir. Ayrıca, Brezilya'nın Türkiye'ye yönelik et ihracatının da bu gelişmelerden etkilenmesi olasıdır. Türkiye, kendi hayvan hastalıklarıyla mücadele politikalarını gözden geçirirken, şap hastalığı gibi salgınlara karşı aldığı önlemleri yeniden değerlendirebilir. Küresel gıda ticaretindeki bu tür gelişmeler, Türkiye'nin tarım ve gıda politikalarının şekillenmesinde önemli rol oynamaktadır.
