Çin Başbakanı Li Qiang, Pazartesi günü İngiltere’nin yeni Başbakanı olarak göreve başlayan Andy Burnham’a bir tebrik mesajı gönderdi. Reuters’ın aktardığına göre Li, mesajında Çin ile İngiltere arasındaki diyalog ve işbirliğinin güçlendirilmesinin her iki ülkeye de fayda sağlayacağını ve “küresel barışa istikrar kazandıracağını” ifade etti. Bu tebrik, Burnham’ın geçtiğimiz hafta yapılan genel seçimlerin ardından başbakanlık koltuğuna oturmasıyla geldi.
Gelişmenin Arka Planı
Andy Burnham, İngiltere’de yapılan son genel seçimlerde büyük bir zafer kazanarak 2010’dan bu yana ülkeyi yöneten Muhafazakar Parti’nin ardından İşçi Partisi’ni iktidara taşıdı. Burnham, seçim kampanyasında kamu hizmetlerine yatırım, gelir eşitsizliğinin azaltılması ve Avrupa Birliği ile daha yakın ilişkiler kurulması vaatlerinde bulunmuştu. Çin Başbakanı Li Qiang’ın tebriki, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkilerin yeniden canlandırılması yönünde bir adım olarak yorumlanıyor. Çin, İngiltere ile ticari ve ekonomik bağlarını derinleştirmek isterken, özellikle Brexit sonrası İngiltere’nin yeni ticaret ortaklıkları arayışı Pekin için önemli bir fırsat sunuyor.
Li Qiang, mesajında ayrıca Çin-İngiltere ilişkilerinin son yıllarda bazı zorluklarla karşılaştığını ancak her iki tarafın da ortak çıkarları doğrultusunda işbirliğini artırması gerektiğini belirtti. Çin, özellikle iklim değişikliği, yeşil enerji ve dijital ekonomi alanlarında İngiltere ile ortak projeler geliştirmeye hazır olduğunu sinyallerini veriyor. Burnham’ın başbakanlık döneminde Çin’e yönelik politikalarının nasıl şekilleneceği merak konusu. Eski başbakan döneminde yaşanan Hong Kong ve insan hakları konusundaki gerilimler, yeni hükümetle birlikte daha yapıcı bir diyaloğa dönüşebilir.
Bölgesel ve Küresel Boyut
Çin Başbakanı’nın tebriği, yalnızca ikili ilişkiler açısından değil, aynı zamanda küresel dengeler açısından da önem taşıyor. İngiltere’nin yeni başbakanı Burnham, ABD ile geleneksel ittifakını sürdürmekle birlikte, Çin ile de pragmatik bir ilişki kurma eğiliminde. Bu durum, özellikle ABD-Çin rekabetinin yoğunlaştığı bir dönemde İngiltere’nin bağımsız bir dış politika izleme kapasitesini gösterebilir. Avrupa Birliği ile ilişkilerini yeniden düzenlemeye çalışan İngiltere, Çin ile güçlü ticari bağlarını koruyarak küresel etkisini artırmayı hedefliyor.
Öte yandan, Çin’in tebrik mesajı, Pekin’in küresel bir aktör olarak yeni hükümetlerle erken temas kurma stratejisinin bir parçası. Li Qiang’ın mesajında “küresel barışa istikrar kazandırma” vurgusu, Çin’in uluslararası sistemdeki rolünü pekiştirme çabası olarak görülebilir. İngiltere’nin bu dönemde Çin ile işbirliğini artırması, özellikle Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde ortak pozisyonlar geliştirilmesine zemin hazırlayabilir. Aynı zamanda, İngiltere’nin Çin’e bağımlılığının artması, bazı Batılı ülkelerde endişeyle karşılanıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin-İngiltere ilişkilerindeki bu yakınlaşma, Türkiye’nin dış politikası açısından dolaylı etkiler yaratabilir. Türkiye, hem Çin ile İpek Yolu girişimi kapsamında işbirliği yaparken hem de NATO müttefiki olarak İngiltere ile güçlü bağlara sahip. İki ülke arasındaki diyaloğun artması, Türkiye’nin de üçlü işbirliği modellerinde yer almasına olanak tanıyabilir. Özellikle enerji, altyapı ve teknoloji alanlarında Çin-İngiltere-Türkiye arasında yeni projeler gündeme gelebilir. Ancak, İngiltere’nin Çin’e daha fazla yaklaşması, ABD ile ilişkilerde gerilime yol açarsa, Türkiye’nin ittifaklar arasında denge politikasını zorlaştırabilir.
