Çin Merkez Bankası (PBOC), haziran ayında altın rezervlerine 480.000 troy ons (14,93 ton) daha ekleyerek kesintisiz altın alımını 20. aya taşıdı. Bankanın verilerine göre toplam altın stoku 75,44 milyon troy onsa (yaklaşık 2.346 ton) yükseldi. Bu hamle, Pekin yönetiminin küresel ticarette ve finansal sistemde ABD dolarına olan bağımlılığı azaltma stratejisinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Özellikle Rusya’ya uygulanan yaptırımlar ve doların silah olarak kullanılması, Çin’i dolar dışı alternatif arayışına itiyor.
Altın alımının arka planı ve stratejik hedefler
Çin’in altın alımı, yalnızca rezerv çeşitlendirmesi değil, aynı zamanda jeopolitik bir sinyal olarak da görülüyor. PBOC, 2022 sonundan bu yana düzenli olarak altın satın alarak döviz rezervlerinin yaklaşık %5’ini altına dönüştürmüş durumda. Resmi rezervlerin büyük kısmı ABD Hazine tahvillerinde tutuluyor, ancak Pekin bu tahvilleri satarak altına yöneliyor. Bu strateji, Çin’in dolar sistemine olan bağımlılığını kademeli olarak azaltma ve ulusal güvenliği artırma çabası olarak yorumlanıyor. Uzmanlar, Çin’in altın alımına önümüzdeki aylarda da devam edeceğini, çünkü mevcut altın stokunun gelişmiş ülkelerin çok gerisinde olduğunu belirtiyor. Örneğin, ABD’nin altın rezervi 8.133 ton, Almanya’nınki ise 3.351 ton seviyesinde.
Küresel ve bölgesel boyut: De-dolarizasyon dalgası
Çin’in bu hamlesi, gelişmekte olan ülkeler ve BRICS üyeleri arasında yaygınlaşan de-dolarizasyon trendinin bir parçası. Rusya, Hindistan ve Suudi Arabistan gibi ülkeler de ticarette alternatif para birimlerine yönelirken, altın rezervlerini artırıyor. Dünya Altın Konseyi verilerine göre, 2024’ün ilk çeyreğinde merkez bankaları toplam 290 ton altın satın aldı. Bu eğilim, ABD’nin yaptırım politikalarına karşı bir kalkan olarak da işlev görüyor. Çin’in altın alımı, aynı zamanda yuanın uluslararasılaşması çabalarıyla da koordineli. Pekin, enerji ticaretinde yuan kullanımını teşvik ediyor ve altınla desteklenen dijital para birimleri üzerinde çalışıyor. Bu sayede ABD’nin ekonomik yaptırımlarının etkisi azaltılmaya çalışılıyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin’in altın alımı, Türkiye’nin de benzer bir strateji izlediği bir döneme denk geliyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) da son yıllarda altın rezervlerini önemli ölçüde artırmış durumda ve toplam rezervin yaklaşık %25’ini altın oluşturuyor. Ancak Türkiye, Çin’in aksine daha çok yurt içi altın üretimine dayanıyor. Bu gelişme, küresel de-dolarizasyon dalgasında Türkiye’nin de yer aldığını gösteriyor. Özellikle BRICS’e üyelik başvurusu ve alternatif ödeme sistemlerine yönelik ilgi, Türkiye’nin de dolar dışı seçenekleri ciddi şekilde değerlendirdiğini ortaya koyuyor. Türkiye, Çin ile ticaretinin büyük bölümünü yerel para birimleriyle yapma konusunda anlaşmış durumda. Altın rezervlerindeki benzer strateji, iki ülke arasındaki finansal işbirliğinin derinleşebileceğine işaret ediyor. Ancak Türkiye’nin dış borç yükü ve dolar bağımlılığı düşünüldüğünde, bu sürecin daha dikkatli yürütülmesi gerekiyor.
