Çin'in başkenti Pekin'de düzenlenen Çin Uluslararası Tedarik Zinciri Fuarı (CISCE), yapay zekanın (YZ) imalat ve lojistik sektörlerinde tedarik zincirlerini daha dayanıklı ve akıllı hale getirme potansiyelini gözler önüne serdi. Etkinlik, artan jeopolitik gerilimler ve değişen küresel ticaret dinamikleri karşısında Çin'in teknolojiye verdiği önemi bir kez daha vurguladı.
Gelişmenin arka planı
CISCE, bu yıl ikinci kez düzenlenirken, 600'den fazla şirket katılım sağladı. Fuarda öne çıkan tema, yapay zeka destekli sistemlerin tedarik zinciri yönetiminde devrim yaratma potansiyeli oldu. Katılımcı firmalar, YZ algoritmaları sayesinde talep tahmini, envanter yönetimi ve lojistik optimizasyonu gibi alanlarda nasıl maliyet tasarrufu ve verimlilik artışı sağladıklarını anlattı.
Çinli teknoloji devi Huawei, fuarda endüstriyel YZ çözümlerini tanıttı. Şirket, yapay zekanın tedarik zincirlerindeki darboğazları gerçek zamanlı olarak tespit edebildiğini ve alternatif rotalar önerebildiğini belirtti. Benzer şekilde, lojistik şirketi JD Logistics, YZ ile optimize edilmiş depo yönetim sistemlerinin operasyonel verimliliği yüzde 30 artırdığını açıkladı.
Çin hükümeti de bu alana büyük yatırım yapıyor. 2024 yılı bütçesinde YZ araştırmalarına ayrılan pay artırılırken, tedarik zinciri güvenliğini sağlamak amacıyla kritik sektörlerde YZ kullanımını teşvik eden politikalar hayata geçiriliyor. Bu durum, Batı ülkelerinin Çin'e yönelik teknoloji kısıtlamalarına karşı bir savunma mekanizması olarak da değerlendiriliyor.
Bölgesel ve küresel boyut
ABD-Çin ticaret savaşları ve Ukrayna-Rusya çatışması gibi faktörler, küresel tedarik zincirlerindeki kırılganlığı ortaya çıkardı. Çin, bu belirsizlik ortamında YZ'yi bir kaldıraç olarak kullanarak tedarik zincirlerini daha esnek hale getirmeyi hedefliyor. Özellikle Asya-Pasifik bölgesinde, dijital tedarik zinciri ağları oluşturma çabaları dikkat çekiyor.
Ancak bu teknolojik dönüşüm, beraberinde veri güvenliği ve etik kaygıları da getiriyor. Çin'in YZ alanındaki hızlı ilerlemesi, ABD ve Avrupa'da teknolojik bağımlılık endişelerini artırıyor. Uzmanlar, yapay zeka destekli tedarik zincirlerinin siber saldırılara karşı daha savunmasız olabileceği uyarısında bulunuyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in tedarik zincirlerinde yapay zekayı yoğunlaştırması, Türkiye için hem fırsat hem de risk barındırıyor. Türkiye, Avrasya'da bir lojistik üssü olma hedefiyle, Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'nin önemli bir parçası. Bu gelişme, Türk şirketlerinin YZ tabanlı tedarik zinciri teknolojilerine erişimini kolaylaştırabilir. Ancak Çin'in teknolojik bağımsızlık stratejisi, Türkiye'nin kendi YZ ekosistemini geliştirme çabalarını zorlayabilir. Ayrıca, ABD-Çin rekabeti ortasında Türkiye'nin denge politikası izlemesi gerekebilir. Türkiye, hem Doğu hem Batı ile iş birliğini sürdürerek bu dönüşümden maksimum fayda sağlayabilir.
