Çin, haziran ayında ABD Hazine tahvili varlıklarını neredeyse 18 yılın en düşük seviyesine indirdi. Pekin yönetimi, artan jeopolitik gerilimler ve ABD'deki politika görünümüne ilişkin belirsizlikler nedeniyle döviz rezervlerini çeşitlendirmeye devam ediyor. Çin'in Haziran ayında elinde bulundurduğu ABD Hazine tahvili tutarı, Mayıs ayındaki 659,3 milyar dolardan 633,4 milyar dolara geriledi. Bu düşüş, Çin'in ABD borç senetlerindeki payını 2009'dan bu yana en düşük seviyeye çektiği anlamına geliyor. Uzmanlar, bu eğilimin küresel rezerv yönetiminde önemli bir değişime işaret ettiğini vurguluyor.
Gelişmenin Arka Planı
Çin'in ABD Hazine tahvili alımlarındaki azalma, uzun süredir devam eden bir stratejinin parçası. Pekin, döviz rezervlerini altın, euro ve diğer para birimleri gibi daha geniş bir varlık yelpazesine dağıtma politikası izliyor. Bu politika, ABD'nin yaptırımlarına karşı korunma ve ekonomik bağımlılığı azaltma amacı taşıyor. Özellikle son dönemde İran'a yönelik artan askeri gerilimler ve ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikalarındaki belirsizlik, Çin'in bu adımını hızlandırdı.
Haziran ayındaki düşüş, aynı zamanda Çin'in ticaret savaşları ve teknoloji yaptırımları nedeniyle ABD ekonomisinden uzaklaşma çabalarının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Çin, 2023 yılı boyunca da tahvil satışlarını sürdürmüş, bu eğilim özellikle ABD-Çin ilişkilerindeki gerginliklerin arttığı dönemlerde belirginleşmişti. Ancak uzmanlar, bu satışların büyük bir ekonomik krize yol açmadığını, çünkü diğer ülkelerin ve yatırımcıların ABD tahvillerine olan talebinin yüksek olduğunu belirtiyor.
Çin'in elindeki ABD tahvil stokunun azalması, aynı zamanda ülkenin kendi ekonomik büyümesine daha fazla odaklanma stratejisinin bir parçası. Pekin, iç tüketimi artırmak ve teknolojik bağımsızlığını güçlendirmek için kaynakları yurt içine yönlendirirken, dış rezervlerin bir kısmını da altın gibi güvenli limanlara kaydırıyor. Dünya Altın Konseyi verilerine göre, Çin merkez bankası 2024 yılında da altın alımlarına devam etti.
Küresel ve Bölgesel Boyut
Çin'in ABD tahvili satışı, küresel finans sisteminde önemli bir sinyal olarak kabul ediliyor. ABD Hazine tahvilleri, dünyanın en büyük rezerv varlığı olma özelliğini korurken, Çin gibi büyük alıcıların portföylerini çeşitlendirmesi, doların hakimiyeti konusundaki tartışmaları yeniden alevlendiriyor. Özellikle gelişmekte olan ülkeler, yaptırım risklerine karşı alternatif arayışlarını sürdürüyor. Rusya'nın Ukrayna işgali sonrası dondurulan döviz rezervleri, bu endişeleri daha da artırmıştı.
Öte yandan, Çin'in bu hamlesi, ABD-Çin arasındaki ticari ve teknolojik rekabetin bir yansıması olarak görülüyor. İki ülke arasındaki gerginlikler, finansal bağların zayıflamasına neden oluyor. Ancak analistler, Çin'in tamamen ABD tahvillerinden çekilmesinin kendi çıkarlarına zarar verebileceğini, çünkü bu varlıkların likiditesinin ve güvenilirliğinin yüksek olduğunu ifade ediyor. Bu nedenle, satışların sınırlı bir ölçekte ve kademeli olarak gerçekleştiği düşünülüyor.
Asya bölgesinde ise bu gelişme, Japon ve Güney Kore gibi diğer büyük tahvil alıcılarının politikalarını da etkileyebilir. Japonya, hâlâ en büyük yabancı alıcı konumunda bulunurken, Çin'in adımları bazı Asya ülkelerinin de rezerv yönetiminde daha temkinli olmasına yol açabilir. Özellikle doların değer kaybetme olasılığına karşı, merkez bankaları alternatif para birimlerine ve altına yönelme eğilimini sürdürüyor.
Türkiye Açısından Değerlendirme
Çin'in ABD Hazine tahvillerini azaltması, Türkiye'nin dış finansman arayışları ve rezerv yönetimi açısından dolaylı etkiler doğurabilir. Türkiye, benzer şekilde döviz rezervlerini çeşitlendirme ve altın alımlarını artırma stratejisi izliyor. Bu gelişme, gelişmekte olan ülkelerin dolar bağımlılığını azaltma eğiliminin bir parçası olarak görülebilir. Ayrıca, ABD-Çin gerginliğinin küresel ticarete etkisi, Türkiye gibi ithalat ve ihracata dayalı ekonomiler için risk oluşturuyor. Türkiye'nin, bu dönemde ekonomik ilişkilerini çeşitlendirme ve alternatif finansman kaynakları bulma çabalarına daha fazla ağırlık vermesi beklenebilir.
