İngiltere inşaat sektörü, ABD Başkanı Donald Trump'ın çelik ve alüminyum ithalatına getirdiği yüzde 25'lik gümrük tarifelerinin konut üretimini ciddi şekilde yavaşlatacağı uyarısında bulundu. Sektör temsilcileri, özellikle çelikten imal edilen kiriş, kolon ve bağlantı elemanları gibi temel yapı malzemelerinde ‘önemli’ bir darboğaz yaşanabileceğini belirtiyor. Ticaret birliği Build UK'nin yayımladığı raporda, tarifelerin maliyetleri artıracağı ve tedarik zincirinde kırılmalara yol açacağı ifade edildi. Bu durumun, hükümetin 2029 yılına kadar 1,5 milyon yeni konut inşa etme hedefini tehlikeye atabileceği vurgulanıyor.
Tarifelerin arka planı ve sektöre etkileri
ABD yönetiminin mart ayında yürürlüğe koyduğu tarifeler, başta Çin olmak üzere birçok ülkeden yapılan çelik ve alüminyum ithalatını hedef alıyor. Ancak İngiltere de bu tarifelerden doğrudan etkilenen ülkeler arasında yer alıyor. İngiliz inşaat firmaları, ihtiyaç duydukları özel çelik profillerin büyük bölümünü ABD ve Kanada gibi ülkelerden tedarik ediyor. Tarifeler nedeniyle bu ürünlerin fiyatı yüzde 30'a varan oranlarda artarken, bazı siparişlerin iptal edildiği veya ertelendiği bildiriliyor.
Sektör yetkilileri, tarifelerin sadece doğrudan çelik ithalatını değil, aynı zamanda çelik içeren prefabrik yapı elemanları ve makine ekipmanlarını da etkilediğine dikkat çekiyor. Özellikle büyük ölçekli konut projelerinde kullanılan çelik çerçeve sistemlerinin temininde sıkıntı yaşandığı ifade ediliyor. Build UK, bu gelişmelerin inşaat maliyetlerini ortalama yüzde 5-7 artırabileceğini ve bunun da konut fiyatlarına yansıyacağını öngörüyor.
Bölgesel ve küresel boyut
Trump'ın çelik tarifeleri sadece İngiltere'yi değil, küresel inşaat sektörünü de tehdit ediyor. Avrupa Birliği, Kanada ve Japonya gibi büyük ekonomiler de benzer sıkıntılarla karşı karşıya. Uluslararası Ticaret Merkezi verilerine göre, küresel çelik ticaretinin yüzde 40'ını etkilemesi beklenen bu tarifeler, gelişmekte olan ülkelerdeki altyapı projelerini de yavaşlatabilir. Çin'in aşırı kapasiteyle çelik üretmesi sorununu gerekçe gösteren ABD yönetimi, yerli üreticileri koruma amacı taşıdığını belirtiyor. Ancak analistler, tarifelerin korumacılığı artırarak küresel ticaret savaşlarını derinleştirebileceği konusunda uyarıyor.
İngiltere'de konut krizinin derinleşmesinden endişe eden sektör temsilcileri, hükümete tarifelerden muafiyet veya telafi edici önlemler çağrısında bulunuyor. Ayrıca yerel çelik üretiminin artırılması ve alternatif tedarik kaynaklarına yönelinmesi gerektiği belirtiliyor. Build UK Başkanı James Wates, “Bu tarifeler, hükümetin konut hedeflerini baltalama riski taşıyor. Acil bir diyalog başlatılmalı” dedi.
Türkiye Açısından Değerlendirme
ABD çelik tarifelerinin Türkiye'ye doğrudan etkisi sınırlı olsa da, küresel ticaret savaşlarının tırmanması Türk çelik ihracatçılarını dolaylı olarak etkileyebilir. Türkiye, ABD'ye yaptığı çelik ihracatında daha önce benzer tarifelerle karşılaşmış ve pazar kaybı yaşamıştı. Bu yeni dalga, Türk üreticilerin alternatif pazarlara yönelmesini hızlandırabilir. Ayrıca İngiltere gibi ülkelerde konut maliyetlerinin artması, Türk inşaat malzemelerine olan talebi artırabilir. Ancak genel olarak korumacılık eğilimleri, küresel ticaretin daralmasına yol açarak Türkiye gibi ihracata dayalı ekonomiler için risk oluşturmaktadır.
